Onder embargo.
Wat gebeurt er achter de schermen als het nieuws losbarst? Onder Embargo is de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Ronald van der Aart praat met ervaren woordvoerders, managers mediarelaties en communicatiedirecteuren over de ins en outs van het vak.
Over bijzondere mediacases, lastige afwegingen, reputatievraagstukken en de soms ingewikkelde relatie met journalisten. Over wat werkt en wat niet. Soms midden in de actualiteit, soms met de wijsheid van achteraf.
Geen theorie om de theorie. Wel openhartige gesprekken tussen vakgenoten, vol praktijkervaringen, persoonlijke verhalen en lessen waar anderen iets aan hebben. Liefst met namen en rugnummers.
En alles onder embargo tot nader order. Dat spreekt vanzelf.
Onder embargo.
S1E17 - Hans Faber van Namens de familie
Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.
Hans Faber is mede-oprichter van Namens de familie, de hulporganisatie die slachtoffers, nabestaanden en achterblijvers van zware misdaden helpt bij het omgaan met de media. Belangrijk en relevant werk, want er komt nogal wat op je af als familie. Namens de familie creëert wederzijds begrip en adviseert o.a. over boodschap, timing en mediakeuze. Hans heeft een diepe persoonlijke drijfveer om dit werk te doen, na de vermissing en gewelddadige dood van zijn nichtje Anne in 2017. Maar wat komt er allemaal bij kijken? Hoe pakken de media-adviseurs van Namens de familie een zaak aan? En wanneer is hun bijdrage geslaagd? Dat en meer in de eerste aflevering van het tweede seizoen van Onder Embargo.
Roger's CommunicationLorem ipsum dolor sit amet. Sit perferendis odio qui deserunt consequuntur est rerum doloribus 3.
Disclaimer: This post contains affiliate links. If you make a purchase, I may receive a commission at no extra cost to you.
Welkom bij Ondembargo, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Mijn naam is Ronald van der Aert en om de week praat ik met een collega uit het vak over zijn of haar ervaringen op het gebied van woordvoering. In deze aflevering van Ondembro, de eerste aflevering van het nieuwe jaar, praat ik met Hans Faber, oud-journalist, zelfstandig PR-adviseur en fillerschrijver. Na de vermissing en tragische dood van zijn nichtje Anne in 2017 richtte hij in 2019 namens de familie op. De hulporganisatie waarmee hij slachtoffers, nabestaanden en achterblivers van zware misdaden helpt bij het omgaan met de media. Zij kunnen zich op die manier focussen bij wat voor hen op dat moment echt van belang is. Zo staat het eigenlijk krachtig verwoord op de website van de organisatie. Vorig jaar werd hij verkozen tot communicatieman van het jaar. Hans, dat was niet toevallig. Welkom in onder embargo. Dankjewel. Waarom werd jij communicatieman van het jaar?
Speaker 3Ja, ik heb dat juryrapport niet voor mijn hoofd zitten, maar wat ik me zo herinner, is dat het bijzonder vond dat ik zo'n traag. Dat ik zo'n tragische gebeurtenis had weten om te zetten in een organisatie die iets positiefs doet voor de maatschappij. Zo is het ongeveer, denk ik.
SpeakerHoeveel lopende zaken zijn er nu van namens de familie?
Speaker 3Dat is goede vraag. Afgelopen jaar, dus het tweede jaar van ons bestaan, hebben we honderd serieuze zaken gedaan, bijna honderd. En dat zijn zaken waarbij je eigenlijk in de grote media voorbij ziet komen. Dus de vermissingen, moord, doodslag, nou alle ellende die je maar kunt voorstellen, waarbij sprake is van veel media aandacht. En daarnaast de veelvoud aan zaken die we met telefonisch advies af kunnen. In het nieuwe jaar. Volgens mij zitten we inmiddels op tien nieuwe zaken. Dus een aantal zaken uit vorig jaar draait gewoon door. Soms ben je maanden met een familie bezig. Er zijn er dus tien bij gekomen. Hoeveel we het op dit moment onder handen hebben, het zal een stuk wel 25 zijn, denk ik.
SpeakerHet gaat er niet om dat we dadelijk specifieke namen en details willen. Luisteraars daarvoor inschakelen niet doen. Want we gaan het daar niet over hebben. We gaan wel uitgebreid praten over de manier waarop namens de familie tot stand is gekomen, over de werkwijze. En volgens we dat gaan doen, willen kijken hoe ben je zover gekomen. Je heb ruim 25 jaar ervaring in het vak. Hoe kom je van journalist naar PR-consultant, zelfstandig adviseur naar namens de familie? Wat kun je ons daar iets meer over vertellen?
Speaker 3Ik heb ooit school van Journalistiek gestudeerd. En toen ik klaar was, eigenlijk op de plek, vlak bij de plek waar we nu zitten, was mijn eerste baan, midden in Amsterdam. En daar zat vroeger het financiële dag. Nu zit er een heel trendy hotel. Maar vroeger zat ik daar het FD en op mijn 23ste ben ik daar begonnen als financieel journalist. Da heb ik vier gewerkt. Daarna heb ik voor de Volkskrant gewerkt als financieel journalist.
SpeakerDe straat oversteken was dat?
Speaker 3Ja, dat was ook vlakbij, was dat bleef in de buurt. En eigenlijk, mijn bekenten is op mijn dertigste geloof ik, had ik het naïve idee dat ik alles in de financiële journalistiek wel gezien had. Of alles in de journalistiek, misschien een beetje. En ik had net een serie geschreven over sport en sportmarketing. En toen kwam Nike voorbij met een interessante baan. En toen dacht ik, ja, laat ik dat, laat ik het doen. Dus ik ben eigenlijk vanuit de financiële journalistiek in het marketinggeweld van Nike terecht gekomen. Dat is een overgang. Dat was een enorme overgang. Ik heb heel veel geleerd. En dat was heel veel versumte sportpark.
SpeakerHet Emea-hoofdkantoor.
Speaker 3Ja, klopt. Dat was toen nog niet gebouwd, dus we zaten eerst in andere locaties. En daar ben ik ook altijd woordvoerder geweest. Dus ik heb daar verschillende banen gehad. Ik ben ooit begonnen met Benelux en uiteindelijk ben ik bij de EMEA-organisatie geëindigd. En ik ben begonnen met marketingcommunicatiefuncties en uiteindelijk steeds meer naar de corporate communicatiefunctie, interne communicatie, veel issues. En altijd woordvoerder geweest. Dus zo ben ik eigenlijk op het pad van PR en communicatie terechtgekomen.
SpeakerWat doet een woordvoer bij Nike?
Speaker 3Ja, wat doet een woordvoer bij Nike? Nou, toen ik begon, dat was eigenlijk, misschien kan je het al herinneren, toen waren al die discussies over arbeidsomstandigheden in fabrieken en waar Nike produceerde.
SpeakerBangladesh, en dat was het allemaal niet.
Speaker 3Bangladesh ook, Pakistan. Waar kinderarbeid, dat was toen een hot topic.
SpeakerMaar kinderen de ballen van Nike in elkaar naiden, kan ik me herinneren. Ja, precies, dat werd gezegd geschreven.
Speaker 3Ik ben er geweest in voorbereiding op het EK 2000, wat in Nederland en België plaatsvond. Toen vond ik ook echt, ik moet het ook echt zien, hoe zit die misschien in elkaar? En toen bleek eigenlijk, er was inderdaad, wat er toen, wat er was gebeurd, op het moment dat ik er was, was dat niet meer het geval. Maar toen was het stikken van ballen was gewoon handwerk. En die mensen kregen netje ballen mee, die moeten in elkaar worden genaaid en die laten ook het hele gezin meewerken.
SpeakerEn dat gebeurt thuis.
Speaker 3En dat gebeurde toen thuis. Vervolgens hebben ze dat allemaal in huis gehaald, onder gecontroleerde omstandigheden.
SpeakerKetten in verantwoordelijkheid.
Speaker 3Ja, maar het merkwaardige is natuurlijk, als je daar rondloopt, dan zie je nog steeds kinderen werken in allerlei mogelijke industrieën nog erger dan ballen naaien. Maar bij Nike gebeurt het niet. En wat je dan doet is in ieder geval uitleggen aan journalisten wat er precies gebeurde.
SpeakerDaar komt het verder op neer. Laten zien waarschijnlijk ook.
Speaker 3Ja, ook laten zien. Ook intern dingen ter discussie stellen. Nike was destijds ook een bedrijf dat was heel erg intern gefocust. Ook een beetje tegen de boze buitenwereld, want ze hadden er met name in Amerika flink van langers gekregen. Dan sluiten de poorten. Toen ik binnenkwam, ik was niet de enige, die als een relatieve buitenstaande binnenkwam, werden nieuwe mensen binnengehaald, want ze vonden ook dat de luiken open moesten. Dus het was ook heel intern gericht. Mensen laten zien van ja, het kan allemaal wel zo zijn, maar dit is hoe de buitenwereld over ons denkt. Dus we moeten echt iets gaan doen.
SpeakerAls we dat niet goed vinden, dan moeten we iets veranderen.
Speaker 3Ja, en dat is ook echt veranderd. Dat lag natuurlijk niet alleen aan mij, maar er waren heel veel nieuwe mensen binnengehaald. Dus in de periode van een jaar of tien, denk ik, is dat wel behoorlijk veranderd.
SpeakerToen ben je de hebben de overstap gemaakt naar de bureauwereld?
Speaker 3Ja, mijn inmiddels ex was een bureau begonnen. En ik had het naar acht jaar Nike ook wel gezien. Ik ben Nike een beetje racht om elke twee of drie jaar een stap te maken. De enige stap, ik wilde binnen communicatie blijven werken. Dus de enige stap die nog mogelijk was, was naar Amerika. Maar goed, door familie, privéomstandigheden was dat niet handig. En zij was dat bureau begonnen. Dus daar ben ik toen ingestapt. En dat hebben we tien jaar gehad. En toen wij uit elkaar gingen, ging dat bureau ook uit elkaar. En sindsdien werk ik eigenlijk voor mezelf als ZZP', als freelancer, voor verschillende onderdrage.
SpeakerEn toen werd het 2017 en toen gebeurde iets vreselijks. Hoorde jij dat Anne vermist?
Speaker 3Zij is op vrijdagavond, vrijdag eind van de middag gaan fietsen, vrijdagavond was ze vermist. Ik hoorde het zaterdagochtend. De vriendin van mijn broer belde en ze: heb jij het nummer van, ik heb een stiefzoon en die woonde ook in Utrecht. Anne woonde ook in Utrecht, die zagen elkaar wel eens en zij wilde weten of hij haar toevallig die avond had gezien. Dus toen wist ik dat zij weg was.
SpeakerDat ook het moment waarop je semi-professioneel professioneel betrokken raakte bij haar vermissing als woordvoerder.
Speaker 3Nou, in de week erna eigenlijk. Dus het eerste weekend was alle hands aan dek, zeg maar.
SpeakerMat even terugpakken, volgens mij praten er nu heel open over. Ik met mijn beperkte ervaring, maar volgens mij is zij bijna twee weken. 13 dagen zij vermisst.
Speaker 3Ja, dat klopt. Ze is op vrijdag is verdwenen en uiteindelijk is ze op de donderdag dertien dagen later gevonden.
SpeakerIk weet, want heel Nederland zat niet voor de buis, maar leefde mee en kreeg veel mee via de media. Ik weet dat in de eerste week nam die mediaandacht echt diametraal toe.
Speaker 3Ja, dat klopt.
SpeakerWat komt er dan op de familie af?
Speaker 3Op jouw familie af? Nou, kijk, die eerste dagen wat er gebeurde, dat haar toenmalige vriend, of haar vriend, had een post op Facebook gezet over haar vermissing. En dat ging firewall. Vanaf dat moment kwamen telefoontjes van journalisten binnen. En dat kwam binnen via verschillende kanalen, zeg maar, via verschillende mensen. En volgens mij was het op dinsdag dat wij hebben gezegd van dat moeten we wel gaan. Dat moeten we gaan organiseren. To was het natuurlijk handig om een woordvoerder te hebben, iemand die dat coördineert. En ook dan het woordvoert naar je dan rondkijkt, wie hebben we allemaal, was ik degene met de meeste ervaring, natuurlijk als ex-journalist, maar ook als woordvoerder bij Nike.
SpeakerDat was in de periode dat je al zelfstandig consultant was, toch?
Speaker 3En dus vanaf dat moment was ik woordvoerder. En dat viel ook ongeveer staan op het moment dat wij besloten dat we oproep deden in de Telegraaf was dat, waarbij we vonden eigenlijk dat er meer werk van zoeken door professionals moest worden gemaakt. Dus dat hebben we gedaan. En op het moment dat je dan als woordvoerder bekend bent, mijn naam stond in dat artikel, dan belt iedereen.
SpeakerEn Google bestond al, dus dan Google mee te vinden. Hoe was dat voor jou?
Speaker 3Nou, dat interview het interview met de Telegraaf, dat had ik s'avonds gedaan, dat stond de volgende dag in de krant. Maar ondertussen dacht ik mij s'avonds wel, ja, morgen vroeg gaat het de hele wereld bellen. Dus wat ik heb gedaan is eigenlijk heel vroeg, volgens mij was dat voor zeven uur de volgende dag het ANP gebeld. En gezegd, toevallig kreeg ik iemand onder lijn die ook bij het Financieel Dagvat ooit had gewerkt. Ik verslik mij niet dat ik heel emotioneel word. Dus die kreeg ik aan de lijn en toen vertelde ik van ja, dit is het geval. Dit verhaal staat een telegraaf, dat had ze natuurlijk al gezien. Vraag maar. Dus toen kon zij vrij snel ook een artikel op het ANP zetten. Zoals alle andere media ook bediend werden. Volgens heb ik mijn telefoon. En wij hadden die ochtend een bespreking met de familie en ook met de politie. Dus toen heb ik mijn telefoon aan iemand gegeven uit de familie die ook mediaervaring had. En die heeft alle telefoontjes. Genoteerd. Dus toen die bespreking afgelopen was, toen had zij een Excel met zo'n beetje heel journalistiek Nederland, met name nummer en ze hebben dat altijd netjes bijgehaald eigenlijk.
SpeakerKan je dan je emotie uitschakelen? Kan je de professional zijn die je op dat moment moet zijn, is dat te doen?
Speaker 3Dat was in mijn geval te doen. Ik heb op het moment dat ik die rol als woordvoerder op mijn nam, ja dat kan je niet combineren met emoties en makkelijk te zeggen dat je dat moet blokken, maar dat is ook niet altijd niet altijd. Maar op momenten dat het echt moest, kon ik wel die knop omzetten. En ik heb gelukkig ook mensen om mij heen, mijn netwerk, dus op het moment dat ik dacht van ja, nu moeten we iets doen naar de media, dan belde ik wel eerst dat groepje mensen om te vragen of zij het ook een goed idee van hadden.
SpeakerEven toetsen, even sporen, valideren. Wat was de rol van. Hoe waren media naar jullie toe als familie? Wat was de houding van de media naar jullie toe? Ik kan me voorstellen dat er een golf van media-aandacht over je heen komt, dat media hun alles doen om het verhaal rond te krijgen wat ze willen schrijven. Word er rekening gehouden met de gevoelens van de familie? Zijn ze empatisch daarin of is het? Is het best wel stevig wat er gebeurt?
Speaker 3Nou, niet zozeer dat ze. Wij werken vanuit een bepaalde locatie en het was niet zo dat zij op zoek gingen naar die locatie om familieleden te filmen of te spreken, dat niet. Wat wel gebeurde, is dat op een gegeven moment was er een sprake van hun professionele georganiseerde zoektocht samen met de ME. En dan zie je natuurlijk wel dat journalisten daar achteraan gaan.
SpeakerWant dan is het beeld iets te filmen.
Speaker 3Precies. En dan zie je ook wel dat sommigen dat ze in plaats van dat ze achter de linies, het was een linie, blijven lopen, zie je toch fotografen die ervoor gaan. Want ze hebben het plaatje van mensen met gezichten maken. Het risico dat je sporen vernietigt. Dat zag je wel, alles voor een plaatje. En achteraf, dat zag ik toen op dat moment niet, zie je ook wel journalisten. Althans, ik zag het toen minder. Kijk, je kan natuurlijk met een livestream kan je overal live uitzenden. Dus daar zag ik wel beelden van een journalist van een regionale omroep die livestreamend achter mensen aanliep die in het bos aan het zoeken waren. Vrijwilligers of politie. Nou, vrijwilligers en mensen van de familie. En dan zie je, ik laat wel teruggekeken. Dan zie je dus zeg maar links in beeld de verslaggevers die als een soort, alsof het een film is door het bos loopt. En rechts zie je het commentaar van de kijkers die vanaf de bank zeggen van allerlei commentaar geven. Dus dat is wel legwaardig. Dat had ik toen niet gezien, maar later ben ik dat gaan terug.
SpeakerIedereen is journalist op een gegeven moment. En kan van iedere plek in de wereld live inproject.
Speaker 3Ja, later krijg je dan ook dan zie je een vlogger die zichzelf filmt terwijl ze in de auto stapt en een dagje gaat zoeken, en later beschrijven wat het emotioneel met haar doet. Dat soort rariteiten zie je natuurlijk ook.
SpeakerOur Kennis About Me. Dat is het een beetje. Anne werd na dertien dagen gevonden in Zeewolde uit het Broodhoofd. Op de persconferentie die daarop volgde, deed jij een oproep om de familie met Rust te laten vrienden en familie met Rust te laten. Hoe pakte dat uit?
Speaker 3Goed eigenlijk volgens mij wel.
SpeakerWant jij bleef beschikbaar, denk ik, voor media.
Speaker 3Ik bleef beschikbaar. En ja, kijk, ik was als woordvoerder in beeld en we hadden natuurlijk als familie heel intensief samengewerkt met de politie. En uiteindelijk is zij ook door die intensieve samenwerking gevonden. Daar werd een persconferentie georganiseerd door de OM, door de burgemeester van Zeuwolden. En toen dachten we eigenlijk, ja, dan moeten wij daar ook aan beroep gedaan op de media meerdere keren zelfs. Dan moet je het ook afsluiten voor de media, zeg maar. Dus daar vandaar de keuze om daar ook bij die persconferentie aan te schuiven en daar ook iets te zeggen. En ik moet zeggen dat de media die daar aanwezig waren, die hebben dat ook gerespecteerd. Daarna krijg je een rechtszaak en dan begint het hele circus natuurlijk.
SpeakerJa, want die heeft heel lang geduurd. Tot en met 2020. Tot en met de hoge raad en de incassatie. De dader is veroordeeld tot 28 jaar zelfstraf, TBS-dwangverpleging. Die rechtszaak heeft heel lang geduurd. Hoe blijft blijven jullie dan. Hoe zeg ik dat goed? Hoe ga je daarmee om met die lange periode qua media-aandacht? Iedere keer komt alles weer boven water en begint het circus opnieuw.
Speaker 3Dat vergt wel het uiterste van de familie en van diverse familieleden en vrienden van Anne. En dat is wel een kwelling eigenlijk. Dat was wel een kwelling, als het zo lang duurde, dat je elke dat je dan wil, dan is de rechtbank was in dit geval in Utrecht, dan is dat achter de rug. Volgens krijg je naar het Hof in Arnum, uiteindelijk naar de Hoge Raad, waar ook sprake was van een fysieke zitting. Zie je weer die advocaten. Hij was daar in dat geval niet bij, maar ja, dus elke keer is het wel weer een confrontatie met wat er gebeurd is. En iedere keer weer een mediamoment. Iedere keer een mediamoment, klopt, waarbij ook de media vragen heeft en ook graag bediend wil worden eigenlijk. En als je dat niet doet, wat natuurlijk ook kan, dan zoeken ze je op een ander moment op. Dus we hebben wel een keer gedacht van wij moeten ook wel als familie laten weten wat wij ervan vinden. En dat niet overlaten aan allerlei specialisten of analisten of mensen die aan de aan de zijlijn staan, we willen ons eigen verhaal kwijt. Dus we hebben wel elke keer die momenten gepakt.
SpeakerTot even bij elkaar zitten. Wat gaan wij zeggen? Wat gaan wij hiervan vinden? Ja, dat klopt. Ook van dingen die op de zitting gebeuren.
Speaker 3En natuurlijk de advocaat er ook bij.
SpeakerWas het boek wat je schreef samen met de vader van Anne, was dat voor jullie de echte afsluiting?
Speaker 3Is dat al eerder verschenen? Dat heb ik niet ontzien. Het boek is omdat wij natuurlijk ook niet wisten dat de sprake zou zijn van de cassatie, is dat boek daarvoor verschenen. Dat was een afgerond verhaal, zeg maar, dat ik samen met mijn broer heb geschreven, met je broer, sorry. Dus dat is daarvoor geschreven.
SpeakerEn dan van de zaak en de dood van Annenaar namens de familie. Is het nodig? Voorzien jullie in een behoefte? Een beetje een lompe vraag. Sorry daarvoor. Voorzien namens de familie in welke behoefte? Laat ik het zo zeggen. Ik kan toch die school voor journalistiek moeten doen. In welke behoefte namens de familie.
Speaker 3Ja, ik zal de aanloop even schetsen. Kijk, wij hebben in die zoektocht intensief samengewerkt met de politie. En zij vonden met name de Ad Anders, de commissaris die leiding gaf aan onderzoek, die vond eigenlijk die samenwerking heel erg bijzonder, want hij had een aantal vermissingen meegemaakt een aantal drama's met families. En hij zei: Ik heb vaak meegemaakt dat het in de communicatie met families en politie misging. En ook de rol in de media speelde er ook een rol bij. En in jullie geval ging dat juist erg goed, omdat jullie hadden dat goed georganiseerd hebben. En hij zei, daar moeten we van leren en daar moeten we iets mee doen. En toen zijn we gaan nadenken wat we daarmee zouden kunnen doen. Toevallig had ik een interim klus bij slachtoff Nederland. Dus ik was er al binnen. En toen dacht ik mij, dat moet ik niet in mijn eentje hier gaan bedenken. Daar moet ik meerdere mensen bij halen. Dus met dit idee zijn we naar slachtoff Nederland gegaan. Die hebben dat omarmd. Er zijn ook twee andere communicatie mensen bijgekomen. Roek Lips en Frank Tebbe. Roek is ooit zijn zoon op tragische wijze verloren. Hij komt zelf uit de media en heeft ook gemerkt wat voor storm je dan over je heen krijgt. En Frank was toen hoofd communicatie van het Rodekruis Nederland. Die liep hem met een soort gelijk idee rond. Alleen mensen kwamen bij alles kwam bij elkaar. Volgens mij zei je in je inleiding dat ik, ik geloof dat ik namens familie heb opgericht, maar dat ben ik niet in mijn eentje geweest. Dat is eigenlijk deze groep mensen geweest. En ik vind dat de credits moeten dan ook wel bij Ad Zanders worden. Want die is diegene die zag van ja, hier is een zaadje heeft geplant.
SpeakerHoe zijn jullie georganiseerd? Jullie doen niet met z'n drieën.
Speaker 3Nee. Inmiddels hebben we een wat we noemen een kernteam. Daar zitten twee mensen voltime, maar bijna fulltime in. En daar zitten nog, daar zit ik met één been in en nog een andere mediaadviseur. En daaromheen hebben we een groep van 18 ervaren mediaadviseurs. Dus elk je als er een zaak binnenkomt, en dat kan via de politie, maar dat kan ook via de case managers van slachtoffer hulp. Soms weten mensen onszelf ook te vinden, soms via het ministerie van Buitenlandse Zaken als het Nederland in het buitenland betreft, OM, soms weten we ons te vinden. Wij kijken of een zaak voldoet aan de criteria.
SpeakerWelke zijn dat?
Speaker 3Ja, dat is eigenlijk het lijst. Het belangrijkste is dat er sprake moet zijn van media-aandacht. Want dat is wat wij doen. Zonder media-aandacht kunnen wij niet. Of dat we verwachten dat er sprake komt van dat er media aandacht komt. En met name de ervaren politie, woordvoerders, de communicatiemens kunnen dat goed inschatten. Die kunnen zien van dit is een familie die heeft ondersteuning nodig. Ik denk dat dit wel eens grotig zou kunnen gaan worden. Je moet niks, maar als familie zou ik dan adviseren laat je adviseren door deze club. En zo komen ze dan meestal bij ons terecht. En de case manager van slachtoff kunnen dat ook goed inschatten.
SpeakerZijn er wel zaken die los even van het feit of er wel geen mediaandacht is, zijn er criteria waarop je een zaak zou kunnen weigeren? Omdat het niet bij jullie past, of omdat het geen klik met de familie?
Speaker 3Hoe kritisch ben je? Wij zijn kritisch als het soms heb je zaken waarvan je niet meer weet, niet precies weet bij het begin. Of iemand nou. Of een slachtoffer van een familie in het milieu zelf verkeerd of heeft verkeerd. Wij doen geen mensen aan het verdachte zijden. Dat hoeven we niet. Maar soms dat lijkt makkelijk.
SpeakerDaar zit een grijsgebied, natuurlijk. Daar zit een grijsgebied.
Speaker 3Dus daar. Je zou kunnen zeggen, er zijn wel voorbeelden geweest van families. Jongen in zal geen concreet voorbeelden noemen, maar er is inderdaad het grijsgebied. Maar we proberen daar wel heel scherp op te zijn.
SpeakerWat is jullie werkwijze? Er komt een politiebeld, of slachtoffer op het zelfbelt, er komt een zaak binnen. Hoe gaan jullie te werk?
Speaker 3Dan neemt iemand van het kernteam contact op met, of de case manager die dan de zaak aandraagt, of de politie. Vervolgens maken wij de weging. Je kijkt of het inderdaad een zaak voor ons is. Dan bellen we iemand van de familie om te vragen wat er precies aan de hand is en waar ze boest aan hebben. En op dat moment maakt iemand van het kernteam de afweging van dit type een zaak voor deze mediaadviseur. Want die zit in Limburg. Die kent de Limburgse media goed. Of die is in het noorden van het land. Of iemand heeft veel ervaring met vermissingen, dus die krijgt dan die zaak. En die gaat dan vervolgens met de familie aan het werk. En op bezoek om te kijken wat er precies het geval is, wat de omstandigheden zijn en waar met name de behoefte aan is.
SpeakerEn wat voor afspraken worden er dan gemaakt?
Speaker 3Ja, dat hangt een beetje van case tot case af. Maar in principe, kijk, wij doen niets zonder toestemming van de familie. Vaak is het ook een zaak van. Wat ik zelf vaak merk, is dat veel mensen redelijk onwetend zijn en ook heel arg wanend tegenover media. Dus ik betrap mezelf er vaak op dat ik eigenlijk moet uitleggen hoe journalisten werken. En eigenlijk journalisten moeten een soort, het klinkt een beetje raar, maar verdedigen, uitleggen van ja, waarom dit toch belangrijk is, waarom dit journalistiek een interessante zaak is voor journalisten.
SpeakerWaarom gebeuren de dingen nu die er gebeuren? Waarom telejournalisten?
Speaker 3Ja, en dat het niet persoonlijk bedoeld is. En soms, zeker als er een foutje in de berichtgeving staat, of het komt net iets anders over dan de familie wil, dan nemen de emoties. Die lopen hoogop altijd.
SpeakerBijna net als in het bedrijfsleven. Alleen hier is de persoonlijke component wat sterker.
Speaker 3En dan krijg je vaak van ja, die klootzakken van de media. Ja, we moeten ze van. En dan heb je eigenlijk twee smaken: je hebt mensen die helemaal niets met media te maken willen hebben. En die eigenlijk de neiging hebben om de telefoon van de haak op zijn ouderwedstrijd te gooien. En dan denken, het waait wel weer over. Dat is meestal niet het geval. Als je niets met media te maken wil hebben, moet je ook een plan bedenken. En je hebilies die graag hun verhaal willen vertellen. En die moet je dan begeleiden naar wat is het dan? Je moet dan je verhaal voorbereiden en begeleiden naar een medium dat geïnteresseerd is in dat verhaal.
SpeakerEn dat gaat dan proactief benaderen, maar doen jullie dat namens de familie, of coa je de familie daarin dat zij het doen, zrijgen jullie ook woordvoerder namens de familie?
Speaker 3Wat in de praktijk gebeurt, is dat we eigenlijk de contacten met journalisten meestal wil overnemen van de families.
SpeakerIk kan me voorstellen dat iedereen daar ontzettend blij mee is.
Speaker 3Het gebeurt niet zo vaak dat, we proberen meestal een woordvoerder binnen de familie te vinden, die dan het verhaal op camera of bij een talkshow kan vertellen. Dat is meestal toch het beste. Het gebeurt heel soms dat een media-adviseur dat oppakt, als het echt niet anders kan.
SpeakerEr zijn heel veel zaken, hebben jullie op dit moment voldoende mensen?
Speaker 3Ja, we zijn behoorlijk kritisch in het aannemen van mensen, eigenlijk, want we krijgen ook best wel veel cv's van zeer ervaren communicatiemensen. Maar die eigenlijk niet als je je hele leven in de wereld van de corporates werkt, wil niet zeggen dat je naar een familie kan en daar je werk doet, zeg maar. Je hebt natuurlijk ervaring nodig. Als je verstand hebt van onderzoek van de strafrecht. Er komt best wel veel bij kijken.
SpeakerJe moet namelijk ook met de politie kunnen omgaan. Ja, precies.
Speaker 3En je moet weten wat gevoeligheden zijn bij een politieonderzoek.
SpeakerTrainen jullie daar jullie adviseurs in?
Speaker 3Ja, we hebben regelmatig bijeenkomsten waarin we wat eigenlijk het beste werkt, is door de cases, zeg maar, onierbiedig, maar de cases te bespreken. Wat kom je je tegen? Waar loop je tegenaan? Wat heeft je verbaasd? Ik moet zeggen, we hebben echt hele goede mensen. En dan zie je eigenlijk ook wel dat het goede mensen zijn, want de meesten zijn eigenlijk wel heel bereid om ook hun dilemma's te delen. En dan kun je van leren.
SpeakerKun je een voorbeeld geven van een dilemma?
Speaker 3Ja, moet ik even goed nadenken. Je wordt soms verrast mediackeuzes. Dat kan. Maar ik zelf heb iemand begeleid die slachtoffer was van de tremanslag in Utrecht. Die kwam eigenlijk bij ons omdat ze net een afspraak had gemaakt om een interview te geven bij Bo. En zij dacht, ik ga één keer mijn verhaal vertellen en dan ben ik er vanaf. En dan ga ik weer, toen is aanlegste ik, dan ga ik weer door met mijn leven. En haar wens was om danoniem bij de optijn de boodschappen te kunnen doen. Toen dacht de case manager: volgens mij is dit niet de meest handige aanpak, dus die kwam bij ons. En ik ben met haar gaan zitten en haar vriend de behoefte goed in kaart gebracht, en toen eigenlijk besloten om op dat moment geen interview te geven en Boaf te bellen, dat heet hij niet, maar dat is toen wel gebeurd. En een later moment in de aanloop naar de rechtszaak te kiezen, waarbij zij haar verhaal zou vertellen. En dat is uiteindelijk een verhaal in de volstand geworden. Zeer krachtig verhaal, waarbij zij als je voor de televisiecamera's gaat zitten en je hebt daar geen ervaring mee. Dat was mijn inschatting toen probeer dat maar eens zonder al te veel emoties je verhaal te vertellen. En dat beeld dat dan wordt gevestigd, is het zielige slachtoffer. Dat was juist wat zij niet wilde uitstralen. Dus toen hebben we ervoor gekozen om met Vosschran te gaan zitten. Die hebben haar een paar keer zeer uitgebreid geïnterviewd. Er is een goede fotograaf gekomen die heeft foto's gemaakt van haar, waarbij ze onherkenbaar was, maar wel de littekens in beeld waren duidelijk in beeld waren. En dat verhaal had maakte echt een bijzondere indruk op iedereen die daarbij betrokken was. En het doel was dat zij, het was een hele sterke jonge vrouw. En dat beeld werd daardoor bevestigd. En als je dan de verkeerde mediakkeuze maakte en je kiest ervoor bij zo'n hectisch praatprogramma te gaan zitten.
SpeakerAls je nu kijkt wat men nu te binnen schiet, nou je Bo noemt, Bo had deze week een best wel opvallende uitzending, waarin twee slachtoffers, vermeende slachtoffers van. Zeg ik dat goed, mag je dat zeggen, vermeende slachtoffers? Ja, of scheelt, onderzoek loopt nog? Vermeende slachtoffers, maar hun verhaal deden over de Voice of Holland en de praktijken daar zouden zij kandidaat zijn om door jullie begeleid te worden?
Speaker 3Het zou kunnen dat slachtoffers van seksuele intimidatie, en dat kan de voor zijn, of dat kan ook ergens anders zijn, zich aanmelden, we doen inderdaad wel van zetensaken.
SpeakerWanneer is jullie betrokkenheid geslaagd? Op wat voor dimensies beoordeel je dat?
Speaker 3Ik denk eigenlijk voor mijn gevoel, dit is niet een kwestie van definitie, maar voor mijn gevoel is het geslaagd als je de familie het gevoel geeft, het is meer dan alleen gevoel, dat ze weer enigszins de regie in handen hebben. Want wat veel gebeurt is dat mensen. Overkomt hun dus enorm drama. En dan verschijnt er ook nog van alles in de media. En veel mensen hebben het idee dat de beeldvorming totaal geen grip hebben op de beeldvorming. En probeer je maar voor te stellen, er wordt een verhaal over jou geschreven. Of op het schaal wordt iets bericht en het klopt niet, of je bent het niet mee eens. Ga dan maar eens een journalist bellen. Hoe wil je emergation? Mens voelen zich enorm machteloos. En op het moment dat je laat zien dat je daar wel enige gip op kunt krijgen, komt ook wel vaak weer wat rust terug. Kijk, het drama is gebeurd, daar kunnen wij ook niet aan doen. Maar we kunnen wel proberen om die regie weer terug te krijgen. En ik merk ook wel dat het helpt ook wel een beetje in de verwerking.
SpeakerEn dat maakt het voor jou en voor jullie geslaagde intervenie en geslaagde dienstverlening. Maar heel eerst goed om mijn hoofd heel. Wat betekent dit voor jou, dit werk? Ook in relatie tot de vermissing en moord op anderen. Is dit voor jou. Hoe belangrijk is dit voor jou?
Speaker 3Het is heel belangrijk. Ik krijg er energie van, moet ik eerlijk zeggen. Ik vind het goed fijn om alle negatieve ervaringen van de afgelopen jaren om te kunnen zetten in iets positiefs waar andere mensen ook iets aan hebben. Het is niet zo dat het voor mij een therapie is. Maar ja, weet je, soms in je leven denk ik, komen dingen op je pad. En dan moet je dat pakken, denk ik. Dan moet je er iets mee doen. In mijn geval was dat die ene sessie met de politiecomensatie, die zei van ja, hier moeten we iets mee doen. Toen dacht ik, ja, help, hoe dan? Maar uiteindelijk hebben we dat goede banen weten te lijden. En mij persoonlijk, ik doe geen vermissingen trouwens, dat vind ik te hectisch, en dat komt allemaal te dichtbij. Maar in alle andere gevallen. Ik probeer het ook professioneel en zakelijk te doen. En ik zeg altijd tegen mensen, ik ben hier niet voor de emotionele ondersteuning. Daar heb je anderen voor, die kunnen dat veel beter dan ik. Ik ben hier om eigen mijn ding te doen.
SpeakerHoe reageer families als jij binnenstapt? Want jij bent natuurlijk in 2017, 2018, 19 ontzettend veel in het nieuws geweest. Ik denk dat je herkend wordt. Ik denk dat ze je achtergrond weten. Meestal checken ze dat wel even.
Speaker 3Hoe ziet dat uit? Ja, voor sommigen wel. Uiteindelijk word ik beoordeeld, denk ik, op wat ik daar ter plekke doe, niet op wat ik daarvoor heb gedaan en wat ik voor hun kan betekenen. Dus weet je, daar probeer ik me ook niet zoveel van aan te trekken. Ik probeer groot te doen wat ik moet doen. En ik hoop dat dat genoeg is.
SpeakerWaar staat de organisatie over drie jaar?
Speaker 3Goede vraag. Wij zien dat steeds meer partijen ons weten te vinden. Mame de partijen in de strafrechtketen, dat ook slachtofferadvocaten ons steeds beter weten te vinden. Die hebben ook wel door dat als je dit goed wilt doen, media is belangrijk families vinden, beeldvorming is belangrijk. En dan heb je daar mensen voor nodig. Dat kan je als advocaat zelf doen, maar het lijkt af. En de meesten zijn er ook niet zo bedreven in, sommigen wel, heel veel ook niet. Dan heb je dus de beschikking over in dit geval bijna twintig zeer ervaren mediaadviseurs. Dus je bent dom als je het niet doet. Je kan ook zelf de kant bellen. We zien dat dat toeneemt. Dus ik denk dat we zijn aan het professionaliseren.
SpeakerBen jij er nog over drie jaar?
Speaker 3Is iets levenswerk? Ja, nou ja, levenswerk vind ik een groot woord. Maar ik hoop dat ik er nog ben. Ik denk het wel. Maar tegelijkertijd, wat er nu staat, als ik hier ter plekke omval, dan draait de naam de familie gewoon door. Dat staat.
SpeakerDat heb je in een hele korte tijd bereid.
Speaker 3Ja, dus ik niet alleen, maar met een hoop anderen. Als ik omval, gaat het gewoon door. En dat is ook een fijn gegeven. De treinrijd. We maken onderdeel uit van Slagtewerke Nederland, die heeft ons omard. Dus daar zit heel veel steun en kennis. Dat moet ook gezegd worden.
SpeakerDank voor dit gesprek. Graag dank. Erg interessant en veel succes met de komende jaren. Dankjewel in de organisatie. Wil je meer informatie over namens de familie? Ga dan naar je raadat al www.namens de familie.nl Dit was de eerste aflevering van onder Embargo in 2022. De kop is eraf. Als ik vooraf een voorspelling moet doen, dan volgen er dit jaar nog zo'n 15 interessante gesprekken. Hoop je lang, interessante gesprekken met collega's woordvoerders. De volgende drie staan in ieder geval alweer gepland. Daar volgens informatie over. Ken je of ben je een woordvoer met een interessant verhaal, dan hoor ik dat ook graag. Mel me mail me of stuur een berichtje via LinkedIn bijvoorbeeld. Deze en alle andere afleveringen van One Embargo vind je op Spotify, Apple Podcast, Google Podcasts. Deel hem nog vanzelfsprekend voor nu. Dankjewel voor het luisteren en graag tot een volgende aflevering.
People on this episode
Podcasts we love
Check out these other fine podcasts recommended by us, not an algorithm.
(Tussen Haakjes) - Clipit
ClipitDe Communicatie Podcast
Karine van den Noort
Crisiscommunicatie De Podcast
Roy Johannink en Dianne Deurloo
De Crisispodcast
Tom Compaijen
Bakkie Media
Thijs van Dijk en Daniel Kok, Bakkie Media BV
De mediameiden
Tamar Bot & Fanny van de Reijt
Geen Commentaar
Bepublic Group
The PR Breakdown with Molly McPherson
www.mollymcpherson.com
When It Hits the Fan
BBC Radio 4
The PR Week
Steve Barrett, PRWeek
On Top of PR with Jason Mudd
Jason Mudd, Axia Public Relations
The PRovoke Media Podcast
PRovoke MediaThe Internal Comms Podcast
AB Comm
POM - Een podcast over media, cultuur, technologie en ondernemen
Alexander Klöpping & Ernst-Jan Pfauth
Inktvingers
Yvonne Zonderop & Thomas Hogeling
Media Innovatie Podcast
DPG Media
Wie stuurt het nieuws?
Jaap Rietdijk
The Tip Off
The Tip Off