SPEAKER_03 0:12

Welkom bij Ond Embargo, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Mijn naam is Ronald van der Aert en onderweek praat ik met een collega uit het vak over zijn of haar ervaringen op het gebied van woordvoering. In deze aflevering van Ondargo praat ik met Anouk IJs. Director moet ik zeggen, Media Relations bij het energiebedrijf Vattenval in Nederland. En Vattenval heeft een duidelijk doel: fossiel vrij leven binnen één generatie mogelijk maken. Welkom Anouk bij Ondargo. Dankjewel, Arnold, en welkom in Amsterdam. Dankjewel, fijn om bij jullie op kantoor te zijn. Een fossiel vrij leven binnen één generatie. Wat moet ik me daarbij voorstellen?

SPEAKER_00 0:48

Wat je je daarbij voor moet stellen is dat de kinderen die vandaag de dag worden geboren, op het moment dat die zelf aan kinderen toe zijn, op dat moment moeten we eigenlijk vrij van fossiele brandstoffen kunnen leven.

SPEAKER_03 0:58

En dat is nogal een ambitie. Wanneer ligt dan de precieze deadline, is die er?

SPEAKER_00 1:03

Nou, ik denk dat de Zweden daar een hele technische berekening voor. Die komen volgens mij op 27,4 jaar. Nou, laten we zeggen 2050. Het mooie is wel dat we een aantal doelstellingen hebben die al veel eerder in de tijd liggen. We hebben afgelopen weken bekendgemaakt dat wij in plaats van de 2 graden opwarming van de aarde, dus op anderhalve graden gaan inzetten? En dat klinkt heel weinig, een halve graad, maar het is echt voor ons een wereld van verschil. Want dat betekent een verdubbeling van onze efforts om de CO2-uitstoot terug te brengen.

SPEAKER_03 1:36

Hoe gaan jullie dat realiseren?

SPEAKER_00 1:38

Nou, met een aantal hele concrete voorbeelden. Dingen die we in de afgelopen jaren ook al hebben gedaan, is het eerder sluiten dan nodig van kolencentrales, in ieder geval eerder dan afgesproken.

SPEAKER_03 1:46

Zijn er nog kolencentrales?

SPEAKER_00 1:48

In Duitsland zijn er nog een paar codecentrales. En daar wordt op dit moment gekeken hoe die op een andere brandstof zouden over kunnen of die dicht kunnen. En in Nederland hebben we in 2019 onze enige en laatste codecentrale gesloten. Maar ik denk ook heel belangrijk is voor ze investeren. En dan heb ik het echt over miljarden in wind en zon. Dat voor wat te valbreed. Dus we zijn op we werken in verschillende landen in Europa, een van de grootste bedrijven in Noordwest-Europa. Gaat het om vier keer meer wind en zon dan dat we op dit moment al hebben staan. En denk ook aan bijvoorbeeld 25 keer meer laadpunten voor elektrisch vervoer.

SPEAKER_03 2:22

Nou, dat is enorm. We gaan uitgebreid praten zo over de energietransitie en ook over de rol van jou, met jouw team als woordvoerder daarin. Voor mensen die Vattenval in Nederland niet kennen, ik kan het me bijna niet voorstellen. Maar kun je heel kort schetsen hoe groot is Vattenval? Waar zitten jullie? Wat is jullie verzorgingsgebied?

SPEAKER_00 2:39

Nou, het verbaast mij eigenlijk dat jij hier niet met een Vitesse sjaal binnenkomt, Ronald. Maar volgens mij heb jij een heel ver verleden bij Nuon.

SPEAKER_03 2:46

Ja, klopt. Ja, ik ben een jaar lang sponsoringmanager als interim geweest bij Nuon. Maar dat was nog in Arnhem op de Utrechtse weg. En ik moest toen als recht geaarde AJC ziet af en toe naar Vitesse wedstrijden.

SPEAKER_00 2:59

En dan zit je nu hier naast de arena.

SPEAKER_03 3:02

Dus dat vrij thuiskomen, maar nee, ik heb geen Vitesse Shales-Hangemur.

SPEAKER_00 3:07

De meeste mensen zullen wat van kennen als de oude Nuon. We zitten in Nederland op een aantal locaties. Je bent op ons hoofdkantoor in Amsterdam, maar we zitten ook in Alkmaar en we zitten met onze centrales door heel het land, van Groningen tot Velzen en Diemen. We zijn actief in veel verschillende landen. De grootste markten zijn Zweden, Duitsland, de UK en Nederland.

SPEAKER_03 3:29

Oorspronkelijk Zweeds natuurlijk.

SPEAKER_00 3:31

Het is ook nog steeds een Zweeds staatsbedrijf, dat klopt.

SPEAKER_03 3:34

Ik moest even opzoeken wat vattenval betekende.

SPEAKER_00 3:36

En je bent erachter inmiddels?

SPEAKER_03 3:37

Iets met een waardeval. Ja, dat klopt.

SPEAKER_00 3:39

We zijn in Zweden ooit begonnen met de waterkrachtcentrales. En daar zijn we ook nog steeds heel groot in daar. Ja, dus dat klopt.

SPEAKER_03 3:45

En hoeveel mensen in Nederland?

SPEAKER_00 3:47

Ongeveer 3000 medewerkers hier.

SPEAKER_03 3:51

En hoe ben jij ooit bij Vattenval terecht gekomen?

SPEAKER_00 3:54

Ja, ik denk dat ik een hele gekke loopbaan heb vergeleken met de meeste mensen in communicatie. Ik ben hier echt bij toeval beland. Ik was aan het afstuderen aan het Amsterdam Fashion Instituut. Het oude montagne in Amsterdam. En daar hoort een afstudeercollectie bij met modellen en kleding. En dat kost heel veel geld en dat had ik niet. Dus ik ben gaan werken op de klantenservice bij toen nog, nu in Alkmaar, als bijbaantje. En dat bijbaantje werd steeds meer uren in de week en op een gegeven moment werd het fulltime. En daar kwam bij dat ik eigenlijk ook wel, ik heb stage gelopen bij H ⁇ M in Stokom. En daar ook wel tot de conclusie kwam dat ik eigenlijk het werk wat bij de opleiding hoorde eigenlijk niet zo heel leuk vond. Dus ik kwam bij toeval bij dat bijbaantje kwam ik collega's tegen die een traineeship hadden gedaan. En die vroegen mij, joh, is dat niet wat voor jou? Dus uiteindelijk ben ik op een management traineeship hier binnengekomen via allerlei omwegen. Ik denk een jaar of tien geleden uiteindelijk op communicatie beland.

SPEAKER_03 4:50

En waarom van waar de overstap naar communicatie?

SPEAKER_00 4:52

Ik miste het creatieve deel. Wat ik uit mijn opleiding eigenlijk nog steeds met meeneem. Ik heb een tijd lang gewerkt in de techniek. Niet als techneut zelf, maar in het begeleiden van techneuten. En wat ik eigenlijk het allerleukste vond was het vertellen van hun verhalen. Mame mannen, want dat zijn er toch helaas in de techniek nog steeds heel veel. Die heel erg trots zijn op dat wat ze doen, maar vaak niet de goede woorden vinden om over te brengen op andere mensen wat ze nou precies doen en waarom dat zo belangrijk is. Dus ik ben begonnen als communicatieadviseur bij productie. En uiteindelijk ben ik overgestapt naar het woordvoerderschap zes jaar geleden op diezelfde portefeuille.

SPEAKER_03 5:30

Hoe beviel dat?

SPEAKER_00 5:31

Ja, ontzettend goed. Ja, ik vond het doodeng inderdaad. Want het is toch wel een overstap als je achter de schermen opereert en dan ineens mensen gaat zelf voor de camera gaat staan, zelf radiointerviews gaat, maar ook andere mensen daarop gaat voorbereiden. Maar ik vond het zo vreselijk veel leuker dan ik van tevoren had gedacht.

SPEAKER_03 5:51

Heb je toen de tijd ook speciale opleidingen trainingen gedaan of ben je gewoon het diep ingegooid?

SPEAKER_00 5:56

Ik ben toen ik als woordvoerder begon, ben ik bij Helene Makinga, die heeft een bureau Pressing Matters. Daar ben ik in in opleiding gegaan. Dus ze heeft me spoedcursus gegeven. Maar ik denk wel, een van de belangrijkste dingen in het vak van woordvoeren is dat je kennis hebt van de inhoud. En die had ik gelukkig al mee. Je moet wel weten waar het over gaat. Precies, en dat maakte de overgang eigenlijk best wel makkelijk.

SPEAKER_03 6:15

Kun je iets vertellen over hoe jouw team eruit ziet? Want je bent hoofdwoordvoering, in goed Nederlands.

SPEAKER_00 6:21

Ja, nou ons team, we noemen het media relaties, maar eigenlijk doen we alles wat met nieuws te maken heeft, dus extern en intern. Dat betekent dat, ik ben sinds maart dan directeur van dat team. Dat wij vier woordvoerders hebben, nu nog drie, straks vier. En dat wij twee mensen hebben op interne communicatie en twee editors, dus externe inhuurkrachten die voor ons artikelen schrijven. Dus we zijn in totaal met negen man.

SPEAKER_03 6:46

Mooi. En zowel in als extern, het is eigenlijk dan een brede nieuwsdesk die jullie zijn.

SPEAKER_00 6:52

Ja, kijk, waar het om gaat, is dat in de basis medial relaties gaat om het vertellen van de verhalen van het bedrijf en tegelijkertijd ook reageren op wat er in de buitenwereld natuurlijk allemaal gebeurt. Maar we merken ook een groeiende behoefte intern aan het uitleggen van wat er naar buiten gebeurt. En die energietransitie is zo dringend. En daar spelen zo vreselijk veel belangen mee. Dat het ook voor de medewerkers eigenlijk steeds lastiger wordt om op verjaardagen mee te kunnen praten over wat er gebeurt.

SPEAKER_03 7:20

De welbekende verjaardag waar je op aangesproken wordt.

SPEAKER_00 7:23

Precies, en daar mensen bij helpen, is ook een belangrijk onderdeel van wat wij doen als team.

SPEAKER_03 7:27

Hoe is jouw connectie met mensen in Zweden? Ik heb een Zwedse manager.

SPEAKER_00 7:34

Het team wat wij hier in Nederland hebben, daar zijn ook teams van in de andere landen. Dus we zijn internationaal georganiseerd. Het hele bedrijf is internationaal georganiseerd. En we werken heel goed internationaal samen ook. Dus het mooie is dat ja, we hebben de verhalen in Nederland, maar zo'n klimaatverandering, dat stopt niet bij de grens. Het mooie is dat je dus ook de verhalen uit die andere landen mee kunt nemen in bijvoorbeeld hier de lokale media aanpak. Goed voorbeeld is de hele discussie rondom datastiel. Wij hebben een proefproject in Zweden waar we fossielvrij staal produceren? Een aantal jaar geleden, toen die pilot al liep, was daar de Nederlandse media helemaal geen interesse voor. Want dat was in Zweden en Noordzweden, heel ver weg. Maar nu de discussie in rondom taat, natuurlijk behoorlijk op gang gekomen is, begint die interesse wel te groeien, en zie je dat er ook in Nederland veel aandacht voor ontstaat.

SPEAKER_03 8:26

Hoe is bij jullie de balans tussen reactief en proactief, zoals dat zo mooi heet?

SPEAKER_00 8:30

Nou, ik zou willen zeggen dat hij vooral proactief is, maar dat is helemaal niet waar. Je zou me verbaasd hebben. Ja, en dat weet je natuurlijk ook. Het is wel iets waar we heel graag naartoe willen. Dat we veel meer woordvoerders worstelen daarmee. Ja, het is echt lastig hoor. En ik kan je niet zeggen hoeveel persvragen er in een jaar binnenkomen. Maar de afgelopen weken zie je dat in de energisector en dus ook in alle media terugkomt dat de energieprijzen behoorlijk aan het stijgen zijn. Nou, dan heb ik een aantal woeders die niet aan pauze toekomen.

SPEAKER_03 9:02

Wat de stoom uit de oren komt. Waar besteden jullie het meeste aandacht aan?

SPEAKER_00 9:08

En dat loopt heel erg uiteen. We hebben ook als een van de weinige energiebedrijven in Nederland nog eigenlijk alles in het pakket. Dus we hebben gascentrales en we hebben windmolens, we hebben zonneparken en we hebben klanten. Dus dat loopt ongelooflijk uiteen. En daar zit niet één grote noemer of pijler in.

SPEAKER_03 9:27

Wat zijn de grote dossiers boven energietransitie?

SPEAKER_00 9:30

Nou ja, de energietransitie ontvat alles. Maar ik denk dat als je kijkt naar waar we echt veel werk aan hebben, is de discussie over stadwarmte. Welke bronnen je daarop invt. En dan specifiek de biomassadiscussie indien. Ik denk dat die zal niemand zijn ontgaan.

SPEAKER_03 9:43

Ik heb hem op mijn lijstje staan. We komen erover te praten. En verder?

SPEAKER_00 9:49

Ik denk dat de ontwikkeling van bijvoorbeeld windparken, je moet je voorstellen, een aantal jaar geleden was die energietransitie bestond vooral op papier. Dat waren ambities en dat waren toekomstplannen. En daar kon je eigenlijk niet tegen zijn. En nu zie je dat mensen in hun omgeving om zich heen kijken en zien. Die windmodus komen wel wat dichtbij. En die zonneparken die komen op het land van de boer naast mij. Wat vind ik daar eigenlijk van?

SPEAKER_03 10:13

Word volgebouwd en ik moet nadenken over. Zo lijkt het af en toe als je over de afsluitdijk rijdt.

SPEAKER_00 10:19

Ja, het komt steeds dichterbij. Aan de ene kant ben je bezig om dat te doen wat er nodig is om klimaatverandering tegen te gaan. Maar tegelijkertijd heb je een bepaalde impact op de leefomgeving van mensen hier in Nederland. En dat is natuurlijk de discussie ook nog eens in Nederland, wat zo vreselijk klein is, hoeveel ruimte heb je dan? En wat doe je dan, hoe doe je het dan verstandig? En hoe neem je iedereen daarin mee? Dat zijn echt wel onderwerpen waar we waar we wekelijks mee te maken hebben.

SPEAKER_03 10:46

Kun je daar dieper op ingaan? Het is een ontzettend belangrijk dossier, maatschappelijk. Maar ook met een duidelijke vertaling naar de mensen thuis. Wat is jouw rol? Wat doen jullie qua woordvoering op dat dossier?

SPEAKER_00 11:01

Ik denk dat wat heel belangrijk is, dat alles wat je doet, alle keuzes die je maakt, dat je die relateert aan dat uiteindelijke doel. En dat je mensen uitlegt. Denk bijvoorbeeld aan zo'n fossiel vrij staalproject. Het is heel makkelijk afgeven op de industrie. Het is heel makkelijk roepen, dat zijn de grote vervuilers, die moeten dingen anders gaan doen. En ik denk dat aan ons de rol is, ook om mensen duidelijk te maken, realiseer je je dat de spullen die jij elke dag gebruikt, die je in je handen hebt, waar je je tanden mee poetst en je haren mee borstelt. Die hebben allemaal een traject doorgemaakt, waardoor ze uiteindelijk uit de fabriek komen rollen. Dus we zijn allemaal debed aan die klimaatverandering. En we hebben daar dus ook allemaal een rol in te spelen. Ik denk dat het heel belangrijk is om uit te leggen wat ieders rol daarin kan zijn.

SPEAKER_03 11:48

Hoe pak je dat aan?

SPEAKER_00 11:50

Hoe pak je dat aan? Ik denk dat je dat je heel erg ook kijkt naar welk medium bereik je, met welk medium bereik je welke doelgroep. Je merkt natuurlijk ook in ons vakgebied zit heel veel techniek en wat interessant is voor een wetenschapsredactie. Dus daar kies je ook wel je onderwerp op uit. Maar tegelijkertijd probeer je ook heel erg dat te relateren aan wat betekent dit voor mijn portemonnee als consument in Nederland? Ja, dan kijk je toch naar een Telegraaf of een AD. Hoe je dat uitlegt.

SPEAKER_03 12:19

Lekkere verhalen. Goed behapbaar, duidelijke taal.

SPEAKER_00 12:23

Ja, en vooral niet te ver weg, niet te hoog over.

SPEAKER_03 12:29

Welke media zitten jullie op de huid?

SPEAKER_00 12:32

Nou, ik denk dat als je op dit dossier? Biomassa is echt wel een uitschieter. En dat vind ik ook vanuit het vak wel heel interessant om te zien wat daar gebeurt. Daar zie je eigenlijk dat zowel links als rechts, en dan noem ik even trouw en telegraaf, maar ook de hofbar, de poonthoek, dat die eigenlijk allemaal elkaar weten te vinden in het tegengeluid rondom biomassa.

SPEAKER_03 13:02

Er is niemand volker.

SPEAKER_00 13:03

Nou, die mensen zijn weinig te vinden op dit moment, dat klopt. En dat is ook wel een fascinerende discussie. Omdat wij zijn een aantal jaar geleden gaan kijken, de gemeente Amsterdam. Wat context schetsen van die biomassediscussie. De gemeente Amsterdam, daar leveren wij stadswarmte aan. En die wil tien jaar eerder dan de rest van Nederland van het aardgas af. Dat betekent dat wij maken in die me warmte met aardgas, dat we daar een alternatief moeten gaan leveren. Nederlandse overheid, Europees, wordt er gezegd biomassa is een duurzame brandstof. Dus wij hebben plannen ontwikkeld in eerste instantie om als een soort tussenfases voor een beperkt aantal jaar biomassa als brandstof te gaan gebruiken voor stadwarmte. Let wel, die keuze is nog niet gemaakt. En toen wij die plannen maakten, was iedereen daarvoor. Alle politieke partijen op papier in hun klimaatplannen, geven allemaal aan biomassa, goed idee, moet je doen. En nu zie je na een aantal jaar die discussie keihard kantelen.

SPEAKER_03 14:05

Omdat de publieke opinie gekanteld is.

SPEAKER_00 14:06

Ja, dat is een beetje de vraag. Dus je ziet de behoorlijke tegenstand groeien. Misschien is het ook een soort van voortschrijdend inzicht. En je ziet ook heel erg meebewegen met inderdaad, die publieke stem. Want als je nu bij diezelfde politieke partijen die hun handtekening onder dat klimaatakkoord hebben gezet, gaat kijken, dan staat daar in die plannen nog steeds biomassa, is een goed idee, maar vraag je ze het op de man af en zet je een camera op hun huis. Dan zeggen ze, nou, ik vind het wel spannend. Misschien moeten we dat maar niet meer willen. En dat maakt natuurlijk.

SPEAKER_03 14:39

Maar die plannen veranderen niet.

SPEAKER_00 14:40

Nou ja, die klimaatplannen veranderen niet. En de gemeente Amsterdam blijft vasthouden aan tien jaar eerder van het Aardgasaf, dan staan wij op een gegeven moment ook met het grote vraagteken, wat dan wel. En dat vind ik ook wel interessant. We hebben daar behoorlijk veel gesprekken over, ook in dat publieke debat, met demonstranten. Van jongens, we zijn echt wel bereid om na te denken over een alternatief. We willen niet iets bouwen waar niemand op zit te wachten. Maar wat willen jullie dan? En dan merk je hoe gepolariseerd die discussie is. Want mensen zijn overtuigd van het feit dat ze iets niet willen. Maar hoe ze het wel willen, dat weten ze eigenlijk niet.

SPEAKER_03 15:14

Gaat die emotie of gaat die polarisatie verder dan de omgeving? Dan de omgeving van de beoogde nieuwe centrale of?

SPEAKER_00 15:22

Ja, die biobassediscussie is landelijk. En die begint ook Europees te worden. Ja, klopt. En je ziet natuurlijk, wij hebben behoorlijke ervaring daarin als het gaat om de steenkolen discussie, die natuurlijk een aantal jaren eerder. En wat ik echt opvallend vind, wij kijken natuurlijk ook wel van hoe denken mensen hier nou over? En als je nu je pijlstok in Nederland zou zetten en je zou mensen vragen, wat vind je van biomassa? dan geloof ik dat daar een negatiever antwoord uitkomt, dan in de tijd dezelfde vraag over steenkol.

SPEAKER_03 15:51

Hoe komt dat?

SPEAKER_00 15:53

Ja, dat is een lastige discussie. Want biomassa is natuurlijk op papier is dat duurzaam. Dus in die zin kun je daar prima in meekomen. Tegelijkertijd, en ik snap ook wel waar die vraagtekens van komen, is op het moment dat je hout verbrandt, dan komt daar CO2 vrij in de lucht. Hoe schoon is dat dan? Nou goed, die discussie, die is natuurlijk politiek wel afgekaard. Maar op het moment dat politici daar zelf ook op terug gaan komen, dan is het beleid ver te zoeken.

SPEAKER_03 16:21

Wat kan jij dan doen in zo'n situatie met sterke emoties? Je hebt een paar middelen tot je beschikking. In het communicatievak hebben we een beperkt aantal middelen. Hoe pak je dat aan?

SPEAKER_00 16:35

Ik denk dat voor ons ongelooflijk belangrijk is om te blijven hameren op die nuance. En op sommige plekken lukt dat. Concreet voorbeeld, we hebben een aantal mensen die fors in de oppositie zitten, die ook veel mediaandacht vragen en krijgen, die hadden een opiniestuk in trouw waar wij vervolgens op gereageerd hebben en ook de ruimte kregen om een dag later met net zoveel ruimte te reageren. Afgedwongen? Ik heb gewoon de redactie gebeld. Met de vraag: jullie hebben ons niet gevraagd hoe wij hierin staan. Wij hebben hier wel degelijk ook een mening over. Mogen we die geven? En dat kon. Dus dat was prima. Zij gaven ook aan. En dat vond ik ook bewonders waardig. Van wij willen heel graag ook dit debat verder faciliteert. Past een beetje bij trouwen. Past een beetje bij trouw. Daar staat dan haak ze op dat een telegraaf diezelfde clubositie een volle pagina geeft. En ons een dag later één alinea. Dus je ziet dat daar ook de onafhankelijkheid van de media, hier en daar toch wel wat in het gedrang komt.

SPEAKER_03 17:41

Nou ligt dat bij de Telegraaf misschien wat meer voor de hand.

SPEAKER_00 17:45

Ja, weet ik niet zo goed. Het lastige is dat die energietransitie. Daar merk je gewoon dat de meningen lopen daar erg over uiteen in hoe moet je het dan doen. Ik denk dat het ver zoeken naar mensen die nog die niet in klimaatverandering geloven. Ik denk dat we die fase zijn we gelukkig wel voorbij.

SPEAKER_03 18:06

Een enkeling. Enkele politicus ook toch.

SPEAKER_00 18:08

Ja, maar goed, het is niet meer. Je hoeft niet meer te vechten voor je gelijk. Iedereen ziet, we moeten dingen anders gaan doen. En daar moeten we op een bepaalde manier gaan komen. Maar hoe we daar dus gaan komen, dat loopt zo vreselijk uiteen. En dat zie je ook terug in media. Telegraaf die ziet volgens mij het liefst een kerncentrale gebouwd worden en daarmee alles opgelost. Nou, dan ga die maatschappelijke discussie maar eens aan. Dat is een hele andere.

SPEAKER_03 18:37

Zijn mensen nog wel vatbaar voor nuance en voor feiten?

SPEAKER_00 18:43

Wat me is opgevallen in die biomassediscussie, is dat het feit dat je blijft uitleggen waarom bepaalde keuzes gemaakt moeten worden. Dat je openstaat voor dat gesprek, dat je er niet van wegloopt, dat je niet de deuren dichtgooit. Dat dat helpt. Zeker.

SPEAKER_03 19:00

Dan kom je wel aan tafel, ook bij deze partijen.

SPEAKER_00 19:03

Ja, nou je nodig ze ook gewoon uit. Kom maar praten en kom maar vertellen hoe jij denkt dat het anders moet. En laat ons dan ook alsjeblieft uitleggen voor welk dilemma wij staan. Dus ik denk dat dat werkt. We hebben op een gegeven moment ook wel een aantal maanden geleden hebben wij een brief gekregen van de oppositie. Daar lusten de honden en brood van zo heftige taal werd er gebruikt. Daar hebben we toen ook wel van gezegd, ergens mag je op een gegeven moment ook aangeven dat dit gaat te ver. En ik merk dat ook dat gewoon heel goed opgepakt is. Je moet op een gegeven moment ook als bedrijf. Je vaart een bepaalde koers en je bent bereid om dat gesprek aan te blijven gaan. Maar dan alsjeblieft wel op een gewone toon.

SPEAKER_03 19:45

Zijn dit soort bewegingen die dan gemaakt worden, zijn die dan publiek? Worden journalisten daarin meegenomen? Gaan die daarop reageren?

SPEAKER_00 19:53

Ja, en we hebben ook een ander voorbeeld, bijvoorbeeld in die Hemwegdiscussie. De kolencentrale discussie eerder. Da hebben we op een gegeven moment ook gezegd van: we zetten de deur open. Kom maar langs. Kom maar praten, kom maar kijken. En vooral ook richting de sluiting. Want we wisten op een gegeven moment natuurlijk dat. Voor media de deuren open. Dus we wisten dat dat moment ging komen. En wat mij in.

SPEAKER_03 20:16

Dat was in 2018 denk ik die beide.

SPEAKER_00 20:19

De besluiting was in 2019. En het uiteindelijke besluit was ook begin 2019. Dat heeft een enorm lange aanloop. Ik gehad daar vijf jaar mee bezig zijn geweest. En toen viel eigenlijk vrij abrupt in maart van 2019 viel het besluit. En dat had te maken ook met de klimaatzaak van Urda, dat er maatregelen getroffen moesten worden. Wij hadden de deur opengezet naar de politiek. Wij willen wel dicht. Dus kom maar praten. Dat is gebeurd. Wij gingen eind van dat jaar dicht. Maar in die hele discussie over de Hemburgcentrale is de focus eigenlijk altijd geweest op het is vies, het mag niet, het kan niet. Wat natuurlijk vanuit het oogpunt van CO2 prima te begrijpen is, we begrijpen niet verkeerd, maar waar totaal aan voorbij gegaan is, zowel in media als in politiek, is dat daar 200 mensen werkten, die ongelooflijk trots waren op dat wat ze deden. Die hebben meer dan 25 jaar hebben ze de stad Amsterdam een omgeving van stroom voorzien. En in één keer durfden die op diezelfde verjaardagen eigenlijk niet meer te vertellen waar ze werkten. En daarvan hebben wij toen gezegd, richting het einde, richting die sluiting, laten we dat nou eens omkeren. Laten we daar nou eens een keer iets anders doen. En niet de hele tijd in die discussie blijven hangen. Wat het punt is gezet, hè, we gaan dicht. Maar dan willen we nu ook aandacht voor die mensen. En toen hebben we intern rondgevraagd van welke mensen willen hier wel aan. Wie wil dit gesprek met de pers wel aan? Nou, daar staken zes mensen hun hand op en die hebben een mediatraining gehad. Dat zat natuurlijk ook hier en daar echt nog terecht en begrijpelijk best wel wat boosheid. Maar voor Waarvan wij ook hebben gezegd. Die boosheid mag je best ventileren, maar kies dan wel een beetje zorgvuldig de woorden. Ga niet op z'n Amsterdamse lopenschelden. En toen hebben we een hele grote persdag georganisatie. Ik denk dat 30, 40 man over de vloer hebben gehad. met een rondleiding. En dat kregen we ook terug. De waardering van journalisten voor het feit dat we dat zo hadden gedaan. En toen zag je ook dat het sentiment echt gekanteld is en dat het begrip voor die medewerker voorop kwam te staan.

SPEAKER_03 22:28

Bij journalisten of ook doorvertaald naar bij het publiek.

SPEAKER_00 22:31

Allebei, en we hebben dat ook echt heel mooi afgesloten. Ik denk, ik ben voor een aantal dingen verantwoordelijk geweest in de afgelopen jaren. Onder andere de rebranding van Nu Onder Vat val. Maar die sluiting van de Hemweg, daar ben ik toch wel het meest trots op. Omdat ik daar ook echt het gevoel heb dat ik daar iets heb kunnen doen voor die mannen daar. We hebben een hele mooie afsluiting gedaan. We hebben Henk Wildgut, een hele goede fotograaf, gevraagd om portretten te maken van die mensen. We hebben ze ook de keuze gelaten. Je mag meewerken, het hoeft niet, het mag wel. Met het idee dat we dat zouden projecteren op de zijwand van de Hembberg. Dus die is vanaf de A10 en de A5 heel goed te zijn.

SPEAKER_03 23:06

Een hele grote vlakke, van misschien wel 40 meter. 40 bij 50 meter.

SPEAKER_00 23:09

En die hebben we een week lang, twee weken lang zelfs de hele kerstvakantie. Hebben we die daar laten draaien? En dat moment, Ronald, dat ik daar stond bij de onthulling. Dus we hebben een onthulling gedaan in de avond met alle medewerkers en hun families. We hebben gezegd: neem je vrouw, je kinderen mee. En kom kijken. En daar stond meer dan 300 man muis stil te kijken. Het is super emotionerend.

SPEAKER_03 23:34

Was daar had je er media voor uitgenodigd? Nee. Was dit echt privé?

SPEAKER_00 23:38

We hebben echt gezegd, die media hadden we twee, drie dagen daarvoor gehad. En toen hebben we gezegd: dit moment is van ons. En dat je dan daarna vervolgens nog mag komen. Dus we hebben het opgesplitst. Ze hebben gezegd we doen eerst het moment met de medewerkers zelf, dus de grote onthulling is voor hun. En ik denk anderhalf, twee uur later hebben we nog een aantal journalisten laten komen.

SPEAKER_03 23:57

Ik kan me voorstellen dat die beelden en zo'n projectie ook gewoon nieuws zijn.

SPEAKER_00 24:00

Ja, waarom was het ook, het werd RTL nieuws. We hebben een vandaag mee laten lopen met de locatiemanager een hele dag. Ja, het was heel bijzonder.

SPEAKER_03 24:13

Maar met die ervaring natuurlijk, kijk je ook, en door die bril kijk je natuurlijk naar de discussie over de biomassacentrale. Wat moet daar nu gebeuren? Hoe gaat dit aflopen?

SPEAKER_00 24:23

Ja, dat is nog heel moeilijk te zeggen.

SPEAKER_03 24:24

En wat kan jij daarin betekenen nog?

SPEAKER_00 24:26

Nou, op dit moment kunnen wij er niet zo heel veel in betekenen, anders dan uitleggen hoe de situatie daaruit ziet en blijven uitleggen en dat gesprek blijven aangaan. Wat we wel ook aangeven in media en naar die demonstranten is jongens, we snappen dat jullie hier staan. Want hier gaat het misschien gebeuren. Misschien ook wel helemaal niet. Die beslissing ligt pas ver volgend jaar. Maar ga nou daar op de deur kloppen, waar dat beleid wordt gemaakt. Ga naar Den Haag, ga naar Brussel en ga daar je vragen stellen. Want als daar straks gezegd wordt, dit moeten we niet doen, dan gaan wij ook een andere weg in. En we zijn intussen aan het kijken. Dat maken we ook publiek. We zijn aan het kijken naar alternatieven. We willen heel graag kijken hoe het anders kan.

SPEAKER_03 25:11

Jullie nemen ook hele duidelijke stelling in op de website, zag ik. Ja, klopt hierop. Het was duidelijk, dit is het standpunt. Het hoeft niet, maar we hebben wel een alternatieve bron nodig.

SPEAKER_00 25:24

Ja, precies, er moet iets anders. Dat we allemaal in Nederland van het aardgas aan willen, dat staat vast. En de weg erheen, die kan verschillen, dat klopt.

SPEAKER_03 25:32

Kan je als woordvoerder nog, bij zo'n gepolariseerde discussie, kan je dan nog echt impact hebben als woordvoerder? Is iedereen ingegraven in zijn stelling? En is het lastig om echt mensen te laten zien waar jullie voor staan dan?

SPEAKER_00 25:50

Nee, ik denk dat dat wel meevalt. Kijk, het lastige is, het is een discussie waar mensen zich hebben ingegraven in hun eigen gelijk. Dus dat klopt, daar heb je een punt. Maar dat hoeft niet te zeggen dat je dan meteen maar niks meer doet, dat je het opgeeft als een verloren zaak. Ik denk dat je juist door die deur open te zetten, wat ik heel spannend vond, was bijvoorbeeld dat heel uitgesproken reageren op de toon van die brief. Dus we hebben toen onze twee directeuren, we hebben de Nederlandse Raad van Bestuur, voorgelegd van jongens, wat wie jullie, zullen we hier nou eens een keer tegen het verweer gaan? En dan merk je dat dat toch best wel even spannend is. Want dat is niet hoe we gewend waren. Hoe gaat dat vallen? En hoe gaat dat vallen? En dan merk je dat dat heel goed uitpakt. En ik denk dat je dan als woordvoerder kunt zeggen, dan heb ik het verschil gemaakt.

SPEAKER_03 26:44

Beeldvorming is belangrijk, beelden zijn belangrijk. Of wil dat minder mee?

SPEAKER_00 26:48

Steeds meer. Ik denk dat we zijn natuurlijk als woordvoers, ons vak is taal, is vertellen. Maar je merkt wel dat dat verandert. Je merkt dat beeld steeds belangrijker wordt. Dus ook dat is voor ons team wel een ontwikkeling waar we naar kijken en waar we zelf ook veel meer in willen gaan doen.

SPEAKER_03 27:09

Ik weet dat bijvoorbeeld het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben een nieuwsdesk. En daar wordt natuurlijk vooral met heel veel feiten gewerkt. Want daar staan ze voor. Dus dat is het visualiseren van cijfers vooral. En dat is tot op grote hoogte ontwikkeld. En dat doen ze echt enorm goed.

SPEAKER_00 27:26

Ja, daar zijn wij ook mee begonnen, dus we hebben een aantal van die, ja we noemen het explainer video's, dus van die uitlegvideo's ontwikkeld. Om precies dit soort moeilijke onderwerpen veel makkelijker uitgelegd te krijgen. Maar het is echt wel een ontwikkeling van het laatste jaar. We zijn we zijn toch van oudsher nog wel een beetje een traditioneel ingericht communicatieclub. Ja, toch wel in de basis is het persbericht het uitgangspunt. En daar wil ik wel heel graag van af. Ik merk dat ons team daar ook wel echt aan toe is om te kijken naar hoe gaan we nou op andere manieren media bereiken.

SPEAKER_03 28:00

Soms bijvoorbeeld.

SPEAKER_00 28:02

Bijvoorbeeld met beeld, bijvoorbeeld met het zelf opnemen van quotes. Maar ook heel erg kijken naar andere kanalen. Dus niet meer alleen geëikte, vaste contacten, journalisten, maar ook kijken naar wat voor dingen kun je doen om bijvoorbeeld een totaal andere groep media te bereiken. Mooi voorbeeld, we hebben in, nou dat was vlak voor de pandemie, hebben we een ledicant ontwikkeld om te laten zien of je een gebruiksvoorwerp volledig fossiel vrij zou kunnen produceren. En de gedachte daarachter was, laten we ook eens kijken als we dat doen, of we dan bijvoorbeeld meer in wonen, lifestyle die hoek terecht kunnen komen. Dat natuurlijk voor een energiebedrijf helemaal niet logisch is. En dat bleek te lukken. Ja, dat is super gaaf. Vind ik echt heel leuk om. Met het goede verhaal ook.

SPEAKER_03 28:51

Dus niet alleen plat geslagen op het Ledikant, maar echt met het verhaal.

SPEAKER_00 28:53

Echt met het verhaal van de uitdagingen die daaraan vastzitten. Dus dat is echt iets waar ik veel meer mee wil doen met het team ook.

SPEAKER_03 29:01

Je bent nu sinds begin dit jaar directeur medialaties. In maart ben ik begrokken. Maart, sorry. Wanneer is 2021 voor jou geslaagd?

SPEAKER_00 29:10

Ik denk dat ik was natuurlijk zelf eerst voortvoerder. Dus ik ben me er wel degelijk van bewust dat het zowel voor mijn team als voor mij ook wel even wennen is geweest om ineens een collega als leidinggevende te hebben. Dat iedereen eind van het jaar terugkijkt op dit jaar en denkt: ja, ik voel me lekker op mijn plek. En ik heb een leidinggevende die ook snapt wat ik doe, die inhoudelijk begrijpt welke uitdagingen ik voor sta, dat vind ik heel belangrijk. Maar ook die proactieve communicatieplannen, daar komen ze weer, een mediastrategie. Die vooruitkijkt en die ruimte laat voor het reactie.

SPEAKER_03 29:47

Wat gaan we doen in 2022?

SPEAKER_00 29:48

Precies, en hoe willen we onszelf laten zien aan de buitenwereld?

SPEAKER_03 29:51

Ja, daar ben je nu al mee bezig, neem ik aan.

SPEAKER_00 29:53

Jazeker weten. En we hebben ook sinds april dit jaar een nieuwe manier van werken geïntroduceerd. Je moet je voorstellen, ik weet dat dat is per bedrijf heel erg verschillend, maar wij zijn heel erg versnipperd. We hebben heel veel verschillende clubjes die bezig zijn met communicatie. We hebben een public en regulatory affairs team, dus waar de wet en regelgeving wordt bekeken. We hebben een marketingcommunicatieclub bij onze klantafdeling. Van oud daar opereren die heel erg op eilandjes. En dat zou ook mijn les zijn in wat ik in de afgelopen maanden heb ontdekt. En wat veel beter blijkt te werken. Is ga van die eilandjes af. Maar ga met elkaar samen in overleg. En dat is wat we dus nu ook doen. We hebben echt een hele nieuwe manier van werken waarbij we zeggen, bijvoorbeeld zo'n biomassediscussie. Wat je kunt doen, is reactief blijven en blijven reageren op alle ellende die op je afkomt. Maar wat je ook kan doen, is zeggen, oké, we doen dat. En we laten ook zien wat we nog meer doen. En ik ben een beetje van de oude schoolwoordvoering dat ik krijg een beetje jeuk van betaalde content. Daar moet ik van af. Want het werkt. Dus als je aan de ene kant je earned media pakket goed op orde hebt en je kunt het ondersteunen met betaalde content.

SPEAKER_03 31:09

Versterken of precies verspreiden, dan moet je dat zeker onderzoeken.

unknown 31:16

Altijd goed.

SPEAKER_03 31:18

Wat is nou, je zit een paar maanden in deze rol. Wat is nou een belangrijke les die je zou willen meegeven aan je collega-woordvoerders?

SPEAKER_00 31:26

Ja, ik denk dat woordvoerders zijn heel erg inhoudelijk, kijken ook heel erg naar hun portefeuille. Dat is logisch. Maar de energietransitie bestaat uit al die componenten. Dus ga vooral ook met elkaar. Maak samen plannen, niet alleen voor je eigen portefeuille, maar maak gezamenlijke plannen voor dat hele grote verhaal van die energietransitie.

SPEAKER_03 31:49

Geïntegreerde plannen, zoals vroeger zo heten. Zo is het. Dankjewel voor het gesprek. Vond het ontzettend interessant. Ik denk dat we ook hier weer uur over door kunnen praten. Graag tot een volgende keer.

SPEAKER_00 32:02

Dankjewel, Ronald. Leuk dat je er was.

SPEAKER_03 32:03

Vond het fijn hier te zijn. Dit was aflevering 14 van Onder Embargo, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Delen van deze aflevering mag. En wil je nu doe ik iets verkeerd? Ik zit aan een knopje dat die mag. Wil je deze onderembargo reten? Dat kan dan via Apple Podcast. En wil je inhoudelijk reageren? Doe het dan via de LinkedIn pagina van Ondargo. Weet je of ben je zelf aan woordvoeren met een interessant verhaal voor één van de volgende afleveringen van onder Embargo mail of DM me dan? Ik ga de handleiding van het Mengpaneel nog eens bestuderen voor de volgende aflevering. Voor nu dank voor het luisteren en graag tot de volgende aflevering.