SPEAKER_02 0:12

Welkom bij Ondembro, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Mijn naam is Ronald van der Aert en onder week praat ik met een collega uit het vak over zijn of haar ervaringen op het gebied van woordvoering. Deze week in deze aflevering onder Embargo praat ik met Barbara den El. Zij is hoofdcommunicatie en senior woordvoerder voor de Raad voor de Rechtspraak. En Barbara, we zitten vandaag diep onder de grond.

SPEAKER_00 0:36

Ja, we zitten in bijna onze oude kluis, in een podcast studio. En ja, dat is een mooie rustige plek hoop ik om dit gesprek te voeren.

SPEAKER_02 0:45

Ik zou willen vragen wat doen jullie hier, maar kan raden, maar waarom hebben jullie podcast studio's nodig?

SPEAKER_00 0:49

Nou ja, we werken sinds een aantal jaren in de nieuwsroom bij de Raad voor de Rechtspraak. En onderdeel van die nieuwsroom is natuurlijk ook dat je eigen producties maakt. Films en video's en podcasts sinds kort. En de rechtspraak leent zich natuurlijk eigenlijk bij uitstek voor een mooie, rustige podcast om lekker een half uur met elkaar door te praten over strafmaat of over de rol van een rechter bijscheidingen. Dus vandaar dat we in onze nieuwe podcast studio zitten. En die is al druk in gebruik? Die is redelijk druk in gebruik. We hebben het een aantal keren extern bij de SSR, onze opleidingscentrum, laten maken. En we zijn nu aan het experimenteren om het ook gewoon zelf te doen hier in huis.

SPEAKER_02 1:25

En waar worden de podcasts gepubliceerd? Waar kunnen we ze luisteren?

SPEAKER_00 1:28

Op alle bekende platforms. Ja, en de staat van de rechtspraak is op dit moment of de staat van de strafrechtspraak is het meest actueel. En dat zijn twee hele gepassioneerde, één strafrechter en een oud-advocaat. Die praten één keer per maand even door over de onderwerpen die in het strafrecht actueeel zijn. Dus ik kan hem absoluut aanraden, dat is luisterttip.

SPEAKER_02 1:47

En dus ook in jullie online newsroom als extra content. Ja, zeker. Waar vinden we de online newsroom? Op onze website kan je die gewoon vinden. Nog even terug voor de luisteraars. Mam voor de luisteraars die de Raad voor de Rechtspraak niet kennen. Wat doet de Raad?

SPEAKER_00 2:02

Ik denk dat dat er veel zijn. De Raad voor de Rechtspraak is een koepelorganisatie. Nee, precies, het is een koepelorganisatie. Wij zijn eigenlijk in 2002 opgericht. Volgens mij was het 2002 om het leven voor rechtbanken, gerechts, hoven, bijzondere colleges makkelijker te maken. Dus we proberen eigenlijk hen in staat te stellen het werk, het daadwerkelijke rechtsspreken, zo goed mogelijk te doen. Dat doen we bij de Raad niet. Maar we zorgen er dus wel voor dat er geld is om recht te kunnen spreken. We vertegenwoordigen de belangen van rechters bij de politiek. We onderhandelen over budget. We geven wetgevingsadviezen en we beantwoorden dus vragen die gaan over rechtszaken, rechtspraak.

SPEAKER_02 2:39

De raad is het hoofdkantoor. Nou, dat is vloeken in de kerk.

SPEAKER_00 2:43

Het is echt een overkoepelende organisatie die verder, nou ik zou bijna zeggen, ten dienste van de individuele rechtbank en hoven is in Nederland.

SPEAKER_01 2:50

En hoe ben je hier terecht gekomen?

SPEAKER_00 2:52

Ja, via de rechtbank Den Haag, waar ik eerst anderhalf jaar als hoofdcommunicatie heb gewerkt. En ik werd destijds getipt op die functie. En dacht na mijn werk bij de consumentenbond, nou, dat is best een mooie plek. Daar kennen we elkaar van, heel lang geleden. Precies, en ik wil werk doen wat het u doet. En de rechtspraak was destijds nog veel meer een gesloten bol werk dan nu het geval is. En ik dacht, nou, mijn handen jeuken om daarmee aan de slag te gaan. Dus via de Rechtbank Den Haag uiteindelijk hier terecht gekomen. Omdat ik dacht, ja, hier kan ik echt iets betekenen. Overkoepelend iets betekenen om de rechtspraak open en transparant te maken en bevalt hartstikke goed.

SPEAKER_02 3:29

Ik zie in jouw carrière wel, ik heb natuurlijk even gekeken op LinkedIn. Ik zie een lange carrière als woordvoerder. Ja, klopt. Als je consumentenbond zou moeten vergelijken met de Raad voor de Rechtspraak. Valt dat überhaupt te vergelijken qua woordvoering?

SPEAKER_00 3:42

Nee, eigenlijk niet. En ik heb destijds toen ik bij de consumentenbond zat, wel eens gezegd, dit is eigenlijk de mooiste plek die je kunt voorstellen als woordvoer. Omdat het nou ja, ik had destijds ook de juridische portefeuille, de financiële portefeuille. En je kunt op de barricade, je kunt opkomen voor de belangen van consumenten, wat ik natuurlijk heel mooi vind. Maar tegelijkertijd kun je ook al die woordvoeringsklussen zelf doen. Dat is natuurlijk fantastisch. Of je nou bij Pouw en Witteman aan tafel zit of bij het Radio E. Genaal of elke week bij Cassa. Ik bedoel, je mag het allemaal doen. Dus dat is super gaaf. Bij de rechtspraak ben je veel meer bezig met andere dingen. Dus je bent bezig met beleid en strategie te ontwikkelen. Je beantwoord weliswaar allerlei persvragen, maar je staat toch iets meer op afstand. De enkele keer dat ik nu nog woordvoering doe, gaat het om we betrokken zijn bij een rechtszaak of omdat het echt een high-profile issue is. Maar veel minder dagelijks met de voeten in de klei.

SPEAKER_02 4:35

De communicatiefunctie bij de Raad, hoe is die georganiseerd?

SPEAKER_00 4:38

Ja, we hebben eigenlijk, ik stuur een team aan van 15 mensen. En eigenlijk zijn alle disciplines die je nodig hebt in het communicatievak aanwezig. Dus dan heb je het over schrijvers die schrijven voor ons magazine of voor onze website. Je hebt het over communicatieadviseurs die allerlei projecten die binnen de rechtspraak spelen van communicatieadvies voorzien. Je hebt het over persvolichters die de telefoon gewoon opnemen om vragen te beantwoorden. Stakeholder management en public affairs, beeldredactie. Maar mensen die podcasts maken, alles is in huis. Hoeveel woordvoerders heb je? Drie. Ja, eigenlijk dan twee en een half FTE. En zelf af en toe nog.

SPEAKER_02 5:15

Is daar een logische taakverdeling tussen de woordvoerders? Hebben die een portefeuille?

SPEAKER_00 5:20

Er zit een portefeuille in senioriteit. Dus de senior die is echt verantwoordelijk voor de meer reputatiebepalende issues. Maar verder hebben we geen onderwerpen toebedeeld. Dat hangt ook natuurlijk een beetje af met wie welke vraag stelt, wanneer die binnenkomt, wie waarmee druk is. Dus zo probeer je dat gewoon een beetje op dagelijkse basis te regelen.

SPEAKER_02 5:41

Waar ligt de nadruk in het werk qua woordvoering?

SPEAKER_00 5:46

Openheid en transparantie, bijdrage aan een open transparante rechtspraak, omdat ik echt geloof dat we daarmee bijdragen aan het vertrouwen in de rechtspraak. Dus persvragen die bij ons binnenkomen, die reactief binnenkomen, proberen we zo goed mogelijk en zo adequaat mogelijk te behandelen. We proberen daar voortvarend mee aan de slag te gaan. Dus ja, echt wel een soort van uit een dienstverlenende besef richting een journalist, of richting de samenleving in het grote geheel. Kansen die zich voordoen door programma's, of weet ik wat, gewoon grijpen, echt open en actief. En dat is best moeilijk, want de organisatie vindt dat ook soms best spannend. Ja, maar ik geloof er heilig in dat dat de weg vooruit is.

SPEAKER_02 6:30

Als je kijkt naar het onderscheid tussen het werk bij de rechtbanken en de gerechtshoven, en het werk hier, waar zit het verschil?

SPEAKER_00 6:38

Ja, wij gaan niet over individuele rechtszaken, per definitie niet. Dus als een rechtbank een uitspraak doet in een KNVB-zaak of een zaak van Annefaber, daar gaan wij niet over. Dus de toelichting op dat vonnis, de uitspraak zelf, gebeurt bij de daadwerkelijke rechtbank. Als het gaat over vragen hoe vaak legt een rechter TBS op, hoe komt een rechter tot zijn oordeel? Hoe vaak wordt er spreekrecht door slachtoffers uitgesproken? Dat zijn vragen die wij behandelen. Die zijn dus eigenlijk altijd of een rechtbank overstijgend of onderwerp overstijgend.

SPEAKER_02 7:16

En weten journalisten dat ze daarvoor bij jullie moeten zijn?

SPEAKER_00 7:20

Soms gaan ze ook wel shoppen, maar over het algemeen weten ze soms wel redelijk goed te vinden.

SPEAKER_02 7:24

En de rol van de persrechter ten opzichte van de woordvoerder bij de rechtbank, wat is daar het verschil tussen?

SPEAKER_00 7:29

Ja, maar de rechtbanken hebben ze wel persvolichters, maar die zijn meer beantwoorden dus eigenlijk meer op dagbasis vragen van journalisten. En dat zijn toch ook wel veel vragen van wanneer speelt deze zaak? En de persrichter zelf is er echt om een uitspraak te duiden. Dat doen niet de voorlichters. Dat doen in principe niet de voorlichters. Nee, dat doet echt dat doet de persrechter, die dus ook een rechter is, maar tegelijkertijd ook getraind wordt om wat meer vragen van journalisten aan de hand van een concreet vonnis te beantwoorden.

SPEAKER_02 7:56

Lijkt me een prachtige functie.

SPEAKER_00 7:59

Ja, is het ook, maar woordvoerder is ook een hele mooie functie.

SPEAKER_02 8:02

Wat je vertelt, is dat er op wat meer geaggregeerd niveau vragen aan de raad worden gesteld, aan jou en jouw team. En veel naar cijfers wordt gevraagd. Waar komt die datahonger van journalisten vandaan?

SPEAKER_00 8:17

Ik zou bijna zeggen, want is jouw analyse op die vraag.

SPEAKER_02 8:26

Deels vanuit de behoefte om drie dubbel feiten te checken, en dat het ook steeds meer bij de reguliere journalistiek om harde feiten gaat. En dat er cijfers in een verhaal de geloofwaardigheid van een verhaal verstevigen. Ik denk dat het ook wat woord komt uit. En toch willen analyseren waar het pijn zit.

SPEAKER_00 8:48

Nou ja, het duiden van ontwikkelingen aan de hand van cijfers. En soms denk ik ook wel. Er is in Nederland, maar ik denk wereldwijd ook wel echt een battle en strijd gaande om de nieuwsconsument. En je weet dat je met cijfers vaak wel nieuws kunt maken.

SPEAKER_02 9:05

Ja, feiten boven haalt.

SPEAKER_00 9:07

Dus ik denk ook wel dat dat. En we willen graag, het hebben het gevoel, denk ik, inderdaad, dat het ons schip. Ik bedoel, ik ben zelf ook dol op cijferlijstjes. Wat verkoopt Albert Heijn het meest? Ja, weet je, publiceer het elke week. Ik zou het fantastisch vinden.

SPEAKER_02 9:23

Bananen, komkommers, dat zijn wel de producten die afgezien. Ik kan verder niks met die informatie. Avocado's, ja, toch dat soort producten.

SPEAKER_00 9:30

Weet je, die leuke weetjes, en nice to know? Dus ik denk dat we dat met z'n allen hebben en dat het ook het werk wat tastbaarder maakt, dat het ons inzicht geeft in onszelf, in onze samenleving.

SPEAKER_02 9:43

Of is het de zicht naar organisaties de maat nemen? Is de raad, is de rechtspraak effectief? Laat dat maar eens even zien.

SPEAKER_00 10:00

Ja, ik denk dat je dat de laatste tijd wel ziet, maar zeker niet in de afgelopen jaren. Ik denk dat in de afgelopen jaren, ik denk dat internet ook wel leidt tot een soort van groeiend kennis willen hebben. Ik denk dat zeker na de toeslagaffaire cijfers wel ook, en de vraag naar cijfers, en de dataher wel gebruikt gaat worden om inderdaad organisaties te maat te nemen en de effectiviteit van een organisatie aan de kaak te kunnen stellen.

SPEAKER_02 10:30

En komt dat dan door de journalist zelf of wordt dat ingegeven door de politiek die op zoek gaat naar cijfers?

SPEAKER_00 10:37

Nou ja, wij krijgen die vragen ook van Kamerleden of van politieke partijen of vanuit de Tweede Kamer. Dus breed, en ook van onderzoekers en wetenschappers. U de hele samenleving. Ik bedoel, sinds een aantal jaar hebben wij een webcam team waar je ook vragen over cijfers aan kunt stellen en waar je in principe ook gewoon als burger, en waar je in principe ook gewoon antwoord op krijgt, maar ja, dat levert natuurlijk een stroom aan werk op.

SPEAKER_02 11:02

Hoe ga je daarmee om? Want dit is kan ik me voorstellen, een werkl die heel lastig is.

SPEAKER_00 11:08

Ja, het is een duivels dilemma. Want aan de ene kant wil je eigenlijk je zo goed mogelijk kwijten van je taak om die informatie gewoon proactief en open beschikbaar te stellen. Voor zijn voor zijn. En anders als je er niet voor bent in ieder geval heel bereidwillig zijn om snel die informatie te leveren. En tegelijkertijd zijn we nooit opgericht om een datawarehouse te zijn, om een tweede CBS, maar dan voor rechtspraak te zijn. Dus moet je mensen teleurstellen. En dat is natuurlijk super ingewikkeld.

SPEAKER_02 11:37

Je zoekt zelf data voor beleidsvorming. Daar gaat denk ik daar ligt denk ik de focus.

SPEAKER_00 11:46

Maar ook allerlei wetenschappelijke onderzoeken, waardoor je de kwaliteit van je werk kunt verbeteren. Dat heeft altijd meer prioriteit dan een leuk nieuwsberichtje of een vraag van een journalist naar TBS-cijfers. Terwijl tegelijkertijd die vraag ook heel legitiem is.

SPEAKER_02 12:03

In een commercieel bedrijf is dat makkelijker. Waarom dan? Je hebt geen impliciete wet op de openbaarheid of drang om dingen openbaar te maken. Je bent bezig met storytelling en daar maak je andere keuzes in. Je hebt te maken met concurrentiegevoeligheid. Dus sommige data, dat bananen en komkombers veel hardlopen, maar de echte cijfers mag ik niet geven.

SPEAKER_00 12:31

Nee, dat is bij ons weer extra ingewikkeld. De rechtspraak is ook nog wettelijk gezien openbaar. Terwijl dat tegelijkertijd niet betekent dat al die anderhalf miljoen uitspraken jaarlijks gepubliceerd wordt op rechtspraak.nl. Daar willen we wel naartoe werken, maar dat duurt jaren voordat je zo ver bent. Want ik heb zelf vonnissen gepubliceerd in een ververleden op rechtspraak.nl. Ja, dat is handwerk nog en het kost soms wel. Ik heb vonnissen van 80 A4 moeten anonymiseren en publiceren. Nou daar ben je een dag of soms wel twee of drie dagen mee bezig voordat een vonnis online staat. Dus dat maakt het ook ingewikkeld. Je weet, je wil ook voldoen aan die wettelijke verplichting, terwijl je dat tegelijkertijd ook niet kan op dit moment.

SPEAKER_02 13:11

Dus keuzes maken.

SPEAKER_00 13:12

Keuzes maken, ja, absoluut. En dat doet soms pijn. Nou, ook bij ons, ja, ook vanuit je dienstverlenende dienstverlenende rol dat je denkt, ja, weet je, we willen in principe elke vraagsteller gewoon antwoord geven. Maar dat kan niet, want daar zijn gewoon bij lange na niet genoeg mensen voor.

SPEAKER_02 13:30

Ik begrijp het. En we hadden veel te doen over de hoogte van de straffen in de rechtspraak. En de straffen en boetes die rechters opleggen, het lijkt nooit goed, of het is te hoog, of het is te laag. Wat betekent dat voor de reputatie van de rechtspraak?

SPEAKER_00 13:45

Nou ja, die discussie over strafmaat, zoals we dat dan noemen, die zal er altijd zijn. Of je nou familie bent van het slachtoffer, dan heb je daar compassie mee. Als je familie of betrokken bent bij een dader, dan heb je daar compassie mee. Het wordt pas vervelend en ingewikkelder ook met de impact op je reputatie, als het komt doordat men het niet begrijpt. En dus als men uitleg van een rechter heeft gelezen in een vonnis. En dan echt denkt dat er een mismatch is tussen de straf en de argumentatie daaronder. En dat zien we soms. En dat is alleen maar een extra uitdaging om dingen nog beter en nog begrijpelijker uit te leggen. Maar dat moet je wel goed in de gaten houden.

SPEAKER_02 14:32

Hoe begeleid je dat vanuit woordvoering?

SPEAKER_00 14:35

Wij begeleiden dat vanuit de raad natuurlijk maar heel beperkt, want wij gaan niet over de individuele zaken. Maar we proberen wel in een overleg met alle landelijke communicatiecollega's te kijken of zij op een bepaalde manier toch in de toelichting op een vonnis, dus een nieuwsbericht, iets meer uitleg kunnen geven op vragen die leven rondom een bepaalde zaak. Wij zien bijvoorbeeld dan op sociale media dat er bepaalde dingen onduidelijk zijn als er iets gebeurd is in een strafzaak. Of dat er bepaalde vragen of zorgen leven. Nou, vanuit communicatie kun je bij het nieuwsbericht wat je maakt. Over het vonnis zelf gaan we niet, maar we kunnen wel bij het nieuwsbericht, de toelichting die we daarop maken, proberen antwoord te geven op die vragen die leven. En ja daarmee hoop je dus te bereiken dat er meer begrip ontstaat voor die individuele uitspraak.

SPEAKER_02 15:19

En vanuit de raad spar je op dat moment met collega's die het voerders in het land.

SPEAKER_00 15:23

Ja, en je probeert in ieder geval de rode lijn mee te geven. jongens, zorg dus dat je kijkt naar wat er gebeurt op sociale media, wat er in kranten staat, probeer dat te gebruiken. En dat proberen we aan te jagen, die ontwikkeling.

SPEAKER_02 15:36

Dus jullie monitoren heel goed.

SPEAKER_00 15:38

Wij monitoren heel veel. We maken daar ook rapportages van die we ook aan de bestuurders voorleggen. We zagen een aantal jaar geleden bijvoorbeeld dat je in hele grote strafzaken. Die zijn vaak heel complex. Er zijn veel partijen bij, daar is veel media bij. Dat ging niet altijd goed. Dus dan hebben we gezegd van jongens, dat zou je ook wat beter wat projectmatig. In ieder geval vanuit die communicatieoptiek moeten aanvliegen. Bereid dat nou voor. Bedenk vast dan en dan maken we een nieuwsbericht. Gaan we zo en zo doen. Die heb ik daarvoor. Nou, dat loopt op dit moment echt prima. Grote strafzaken worden goed voorbereid. We hebben nu een strafzaak MR17 lopen die volledig gelivestreamd wordt. Veel groter kan niet. Nee, precies. En tegelijkertijd zie je dan ook dat soms een kleine zaken er tussendoor slipt, omdat die niet in beeld is of in het vizier is. En daar dan op over ontstaat, omdat er bijvoorbeeld geen vonnis gepubliceerd wordt of geen nieuwsbericht bij gepubliceerd wordt. Terwijl er wel vragen over bestaan. Dus dat haal je alleen maar boven water op een moment dat je terugkijkt en adviseert van jongens, ook dat moet je in de gaten houden. Dus dat doen we heel intensief. Meet weten.

SPEAKER_02 16:43

En waarschijnlijk heb je meerdere malen per jaar werksessies met collega's in het land. Ja, absoluut.

SPEAKER_00 16:49

En vier keer per jaar inderdaad. Kwartaalrapportages met adviezen en bijstuurmogelijkheden. Maar dat zal bij Albert Einding niet anders zijn. Of jij in de ramp.

SPEAKER_02 16:57

Er zijn natuurlijk iets anders georganiseerd, omdat de woordvoering vindt centraal plaats vindt. Maar ook daar heb je natuurlijk je kwartaalsessies en je sparringmomenten en je jaarplan en dat soort zaken. Dat klopt. Er lijkt veel aandacht voor rechtsprake op de televisie. Niet alleen in de reguliere journalistiek, maar ook in mogen we het info entertainment noemen, de rijdende rechter. Komt misschien niet bij jullie vandaan? Of is dat wel destijds?

SPEAKER_00 17:29

Nou ja, nee, dat is niet een programma voor wat bij ons bedacht is.

SPEAKER_02 17:33

Maar voor de rechter wel, de recente.

SPEAKER_00 17:35

Ja, samenspraak ook. We hebben natuurlijk veel contacten met programmamakers. Ze weten ons ook goed te vinden. En toetsen dan, pitchen dan ook ideeën van zou dat werkbaar en uitvoerbaar zijn? Sommige ideeën, daarvan zijn we direct heel enthousiast. En weten we ook dat het kan, dat dat mogelijk is. Dus een voor de rechter zeiden we ja, helemaal goed, prima gaan we helpen, gaan we proberen we te laten vliegen. Andere programma ideeën hebben we van gezegd fantastisch idee, maar niet uitvoerbaar. Het geim van de Raadkamer of allerlei obstakels die dan op de weg liggen. Maar zeker de afgelopen vijf, zes, zeven jaar zie je wel echt een vlucht in het aantal televisieformats wat rondom rechtspraak gaat.

SPEAKER_02 18:21

Helpen jullie dat als het gaat om transparantie, inzichtelijk.

SPEAKER_00 18:24

Ja, ik geloof daar wel heilig in. Het draagt echt wel bij aan een beter beeld van het werk van de rechter en hoe het eraan toe gaat in de rechtszaal. Tegelijkertijd blijft het belangrijk dat je waakzaam blijft. Want het recht is geen amusement en is geen entertainement. Er staat me nog een beeld bij over een of andere zaak, over een wasbeer geloof ik. En weet je, dat werd dan bijna absurditeit. Ja, en dan schiet het zijn doel bijna voorbij. Dus je moet daar wel voor blijven opreken.

SPEAKER_02 18:51

Wat voor voorwaarden stel je vooraf aan zo'n programmamaker?

SPEAKER_00 18:54

Nou, niet heel veel. We hebben een persrichtlijn die eigenlijk als uitgangspunt geldt voor wie dan ook die wil komen filmen binnen de gerechtsgebouwen. We vinden het ook wel belangrijk dat als je bijvoorbeeld programma's maakt, dat je mensen. Mensen komen maar één keer in hun leven vaak voor de rechter. Dus je wil die reis of die ervaring niet extra belasten met ook nog journalisten die je in je nek krijgen. Dus prima, als je een zaak wil filmen, maar doe het dan heb dan na afloop bijvoorbeeld contact met zo'n rechtzoekende. Want anders wordt die drempel dan alleen maar hoger voordat hij bij de rechter moet schijnen. Dus dat zijn allemaal elementen die we meewegen. We willen verder niet dat slachtoffers of daders in beeld komen. Soms, zoals een programma als spreekrecht. Dat was natuurlijk een heel impactvol en emotioneel programma, waarbij slachtoffers gevolgd of nabestaanden die het spreekrecht gingen uitoefenen. Sommige van die uitzendingen hebben gezegd, die willen we van tevoren wel even zien om te kijken. Wat jullie ervan uitzenden om te kijken of dat ook een goed beeld geeft en of je daar nog iets extra's voor zou moeten doen? Dus dat zijn een beetje de standaardafspraken.

SPEAKER_02 20:01

En in jullie persrichtlijn staan handvatten voor journalisten om te gaan en wat er niet mag in de rechtszaal. In de VS heb je natuurlijk een programma zoals Judge Judy. Hoe kijken jullie daarnaar? Is dat onhaalbaar in Nederland?

SPEAKER_00 20:20

Ik denk dat Frank Fisser, maar ook de rijdende rechter, eigenlijk een vergelijkbare vorm moet zijn, ja, weet je, naar zo'n rijdende rechter worden, kijken bijna 3 miljoen mensen elke week. Dat zijn significante aantallen. En Frank Visser met alle formats die daarop afgedraaid worden. Ook en.

SPEAKER_02 20:40

Ondanks het feit dat het geen rechtbankzetting. Het is een rechtbankzetting, maar het is een arbitrage.

SPEAKER_00 20:47

Dus het zijn geen rechtssittingen. Maar het lijkt er wel een beetje op. Kijk, ik denk niet dat we toegaan naar 24-7 beeld vanuit de rechtbank. Nee, dat denk ik niet. We livestreamen steeds meer zaken. Maar echt kort TV, dat zie ik er voorlopig nog niet van komen.

SPEAKER_02 21:05

En wat is die rol van livestreaming dan?

SPEAKER_00 21:08

We zetten livestreamen er nu in om die openbaarheid van die rechtspraak eigenlijk nog beter invulling te kunnen geven. En zeker de afgelopen anderhalf jaar in coronatijd, toen we echt de bezoekers aantallen en de toegang tot gerechtsgebouwen hebben moeten beperken. Gewoon door alle maatregelen. Dan zie je dat een livestream gewoon waarde toevoegt. 4, 5, 6 duizend mensen die dan een hele dag lang naar allerlei zwiele pleidooien zitten te kijken in een ondernemingsaak. Ik word er niet warm van. Maar dat gebeurt wel. Die mensen zouden nooit op de tribune zitten. Dus daarmee vergroot je zo de schaal van toegang tot rechtszaken en rechtspraak. Ja, dat kan je bijna niet laten.

SPEAKER_02 21:47

Jullie hebben dagelijks honderden rechtszaken. Welke kiezen dan wel? Ja, en welke wel en welke niet dan?

SPEAKER_00 21:54

Nou ja, daar is ook wel veel discussie over. We proberen dat zoveel. In beleid te gieten. Zaken waar veel maatschappelijke belangstelling voor bestaat. Dus zaken tegen de staat bijvoorbeeld, ook rondom die coronamaatregelen. Een enkele keer een strafzaak, waar veel. En Guuk Mente, de Tremschutter uit Utrecht bijvoorbeeld, waar veel over te doen is. MA 17, een civiel kort geding van de KVB bijvoorbeeld. Maar we merken ook wel dat daar ook wel onduidelijkheid in bestaat bij de samenleving. Waarvan zij vinden soms ook iets van maatschappelijk belang. Waarvan wij dan denken, nou dat is het wat ons betreft niet helemaal. En ook hiervoor geldt dat het geld niet eindig is. En we toch nog steeds moeten kiezen in welke zaak we wel of niet livestreamen.

SPEAKER_02 22:40

Het is nog niet zo dat alle rechtbanken een livestreamzaal hebben.

SPEAKER_00 22:44

Nee, we proberen daarbij het bouwen van nieuwe rechtbanken of het verbouwen van rechtbanken wel op te letten, maar dat is wel nog een vergezicht. En nu is het helemaal niet zo duur om appatuur daarvoor in te huren en neer te zetten. Maar er komt natuurlijk wel meer bij kijken dan dat. Dus die anderhalf miljoen rechtszaken op jaarbasis live streamen, dat ziet nog niet gebeuren.

SPEAKER_02 23:07

Als je een toenemende mate gaat live streamen, heb je dan nog journalisten nodig als intermediaire doelgroep? Absoluut.

SPEAKER_00 23:15

Omdat wij het alleen maar doen om de openbaarheid van rechtszaak invulling te geven, maar die journalisten zijn er natuurlijk echt om te controleren hoe het gaat. Dus het zal er wat mij betreft echt nooit toe leiden dat een journalist niet meer welkom is in de rechtbank of niet meer een eigen verslag mag maken in de rechtbank. Tuurlijk, soms is de plek beperkt. Dus er kan er maar één camera van een medium bij. Maar zij moeten hun werken.

SPEAKER_02 23:39

Beelden delen waarschijnlijk.

SPEAKER_00 23:40

Dan gaan die journalisten de beelden, die delen ze dan. Maar zij moeten gewoon vrije nieuwsscharing kunnen doen. En de beelden die wij uitzenden vanuit de bron zijn ook hartstikke belangrijk en hartstikke relevant. Maar dat zijn wat mij betreft wel twee gescheiden trajecten en dat moet het ook echt blijven.

SPEAKER_02 23:55

En die vrije nieuwsscharing is cruciaal.

SPEAKER_00 23:57

Ja, zeker, voor het invullen van die controle op die openbaarheid, voor het vertrouwen in de rechtspraak, ja, absoluut.

SPEAKER_02 24:08

Belangrijke lessen vanuit dat livestreamen waar andere mensen iets aan hebben.

SPEAKER_00 24:12

Ja, ik zou zeggen, ik ga het vooral doen. En mijn allereerste opdracht bij de Rechtbank Den Haag was destijds iets als kort TV mogelijk maken. Nou, dat was toen nog heel ingewikkeld. Heel veel beren op de weg. We waren nog niet zo gewend aan camera's in de zittingzaal. Inmiddels zijn we dikke acht jaar verder. En heeft corona ook wat dat betreft echt wel een handje geholpen. En levert de toegevoegde waarde op. Dus ga het doen. Er zijn allerlei commerciële bedrijven die je daarbij kunnen helpen om het om het te gaan doen. En ik geloof er heilig in dat het waarde toevoegt.

SPEAKER_02 24:48

Er zijn heel veel luisteraars die heel veel ervaring hebben van luisteraars van onder embargo, die veel ervaring hebben die dagelijks te maken hebben met journalisten, maar ik merk ook in toenemende mate dat er studenten luisteren. Leuk superleuk. En die overwegen het vak in te gaan of die willen het vak in. Wat kan jij met jouw langjarige ervaring adviseren? Hoe moeten ze beginnen? Waar moeten ze beginnen?

SPEAKER_00 25:13

Nou, ik werd erdoor getriggerd door een van jouw vorige afleveringen. Ik heb altijd profijt gehad van mijn opleiding journalistiek. Ik ben afgestudeerd blademaker, daar doe ik helemaal niks meer mee. Maar daardoor weet je wel heel goed hoe het werkt in de journalistiek, wat een journalist nodig heeft om zijn werk of zijn of haar werk goed te kunnen doen. Je kent het medialandschap en dergelijke. Dus ik denk dat. Als journalist helpt je bij je werk als woordvoerder. Verder zou ik echt iedereen willen aanraden om zoveel mogelijk gewoon op verschillende plekken te werken. Ik ben begonnen bij autotaalgelas, de autoheidschadefabrikant. Een hele andere tijd, een hele andere wereld.

SPEAKER_02 25:55

Carrière pad afgelegd.

SPEAKER_00 25:57

Ja, en maar dat geeft, doordat je zoveel verschillende paden aflegt en bij overheid en niet-overheid, realiseer je ook wel steeds beter de verschillen tussen organisaties, tussen het belang van woordvoering. Kijk, als commercieel bedrijf kun je met advertenties allerlei dingen bereiken. Nu als overheidsorganisatie doe je en kan je dat niet. Dus moet je ook veel beter nadenken over hoe ga je je persvolichting en je public relations inrichten. Dus probeer ook overal kijkjes in de keuken te nemen en blijf nou niet hangen.

SPEAKER_02 26:26

Is er een plek voor junior woordvoerders?

SPEAKER_00 26:29

Of je mag solliciteren. Jazeker. Ik bedoel, een journalist, netjes en keurig te woord staan en gewoon in ieder geval even goed opschrijven wat hij wil weten. Vraag alsjeblieft nooit om een mailtje te sturen, nagelaar mijn doodkist. Schrijf gewoon goed op, vraag door wat hij wil weten, hoe je hem zo goed mogelijk kan helpen. En dan kan je vervolgens met een medior of een senior echt wel aan de slag met het beantwoorden van die persvraag. Maar ik geloof dat je dat vak prima gewoon on learning on the job kan doen.

SPEAKER_02 26:57

En terugkijkend, wat is de belangrijke les die jij hebt geleerd in al die jaren als je er een mag uitpikken?

SPEAKER_00 27:04

Ja, snel schakelen is in het vak van woordvoerder cruciaal. Maar zorg er wel altijd voor dat je nog heel even vijf minuten voordat je onerg had nadenkt. Heel even die rust pakt. Want de fout is ook zo gemaakt. En dat is op zich niet zo heel erg. Want van fouten van fouten maken, leer je. Maar als je op zender gewoon iets zegt wat gewoon niet klopt. Ja, dat heb je niet zo snel hersteld. Dus heel even die laatste vijf minuten voordat je op cent klikt of voordat je de camera te woord staat, heel even aan. Neem je een moment even.

SPEAKER_02 27:38

Goeie tip. Dankjewel. Zijn er doorheen?

SPEAKER_00 27:41

Graag te mist. Nee, ik kan nog uren praten. Het is zo'n fantastisch mooi vak. En het is zo afwisselend. Het is zo leuk. En ga het vooral doen.

SPEAKER_02 27:52

Leuk. Hoop dat heel veel mensen zich in het vak gaan melden. Dit was aflevering 10 van Ond Embargo, de podcast over persporting in de praktijk. Barbara, dankjewel voor je toegangst. In de kelder onder de Raad van de Rechtspraak, de podcast studio. Delen van deze aflevering mag natuurlijk. Wil je de aflevering reten? Graag dat kan via Apple Podcast. Wil je inhoudelijk reageren via de LinkedIn pagina van Ond Embargo en weet je een woordvoer met een interessant verhaal voor een van de volgende afleveringen onder Embargo mail of DM dan ik ben vast vindbaar. Over twee weken weer een nieuwe aflevering: wie dan te gast is, is opnieuw een verrassing. Bankt voor het luisteren graag tot een volgende keer