SPEAKER_00 0:10

Welkom bij Ond Embargo, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Mijn naam is Ronald van der Aert en onderweek praat ik met een collega uit het vak over zijn of haar ervaringen op het gebied van woordvoering. Vandaag praten we over consumentenbelangen. Althans, over de woordvoering daaromheen. Want ik ben vandaag de gast bij woordvoer Bab van der Staak van de Consumentenbond. En we zitten op kantoor in Den Haag in een lege kantoor, Babs.

SPEAKER_01 0:35

Ja, dat klopt. Heel weinig collega's hier aanwezig. Iedereen werkt heel braaf thuis.

SPEAKER_00 0:41

En waarom dan toch samen nu hier? Is dat?

SPEAKER_01 0:44

Nou ja, hier hebben we een goede ruimte om even in gesprek te gaan.

SPEAKER_00 0:48

Ja, je zit al 17 jaar bij de Consumentenbond. Daarvan ruim 10 jaar als woordvoerder. Wat is de essentie van het werk bij de Consumentenbond? Voor jou?

SPEAKER_01 1:01

Nou, wat ik heel leuk vind, is dat het heel afwisselend is. Het is heel dynamisch. We doen natuurlijk heel veel verschillende onderwerpen. Dus dat maakt eigenlijk dat het geen dag hetzelfde is. En wat heel leuk is, is dat je echt iets kan betekenen. Wat wij doen, heeft impact. We kunnen echt dingen beter maken voor consumenten.

SPEAKER_00 1:23

En wat trok je ook aan natuurlijk in het werk bij de Consumentbonden?

SPEAKER_01 1:26

Ja, ik ben ooit hier begonnen en vervolgens zag ik hoe de woordvoerders hier te werk gingen en dacht ik, dat lijkt me ontzettend leuk. Ik zag dat ze altijd super druk waren, dat ze met hele leuke onderwerpen bezig waren. Dus toen daar een functie vrij kwam, dacht ik, ja, dat is echt wel iets wat bij mij past en wat me heel erg leuk lijkt om te doen.

SPEAKER_00 1:46

En hiervoor deed je ook al woordvoering?

SPEAKER_01 1:48

Nee, dit is echt mijn eerste functie als woordvoerder.

SPEAKER_00 1:52

En tien jaar al blijven hangen.

SPEAKER_01 1:53

Ja, en inderdaad heel lang blijven hangen, maar het is nog steeds leuk.

SPEAKER_00 1:58

Hoe is woordvoering bij jullie georganiseerd?

SPEAKER_01 2:00

Nou, we zijn met drie woordvoerders. We hebben allemaal onze eigen onderwerpen. En ja, we zijn eigenlijk vanaf het begin bij alle onderwerpen betrokken. Dus we doen acties en campagnes. Daar betrekken onze collega's ons al een heel vroeg stadium bij. Wij denken mee over wat is nou nou succesvol zijn? Wat zou een goed standpunt zijn? Maar ook bijvoorbeeld bij onderzoeken kijken we al vrij aan het begin mee. Vaak zijn er andere mensen die bedenken wat we gaan onderzoeken. Maar wij kijken van nou hoe kun je dat nou nog wat meer nieuwswaarde geven. Hoe kun je het misschien net iets anders insteken. Wat kun je er nog aan toevoegen om het toch te zorgen dat het zoveel mogelijk nieuwswaarde heeft.

SPEAKER_00 2:42

En waarom is publiciteit voor de consumentenbond belangrijk?

SPEAKER_01 2:46

Ja, daarmee laten we zien wat we doen. Dus dat we het eigenlijk tweeledig wat we doen. We testen heel veel dingen, we onderzoeken heel veel dingen, we vergelijken heel veel dingen. Dus daarmee helpen we consumenten bij het maken van de juiste keuze. Maar consumenten moeten natuurlijk wel weten dat ze daarvoor bij ons terecht kunnen. Ik denk dat veel mensen dat ook wel weten. Daar zijn we toch wel. Daar staan we heel erg bekend om als onderzoeksorganisatie.

SPEAKER_00 3:11

De naamsbekendheid hebben, misschien wel 99,5 of zo.

SPEAKER_01 3:14

We zijn natuurlijk wel heel bekend. Maar veel mensen kennen ons dus inderdaad vooral van die onderzoeken. Maar we willen natuurlijk ook zorgen dat veel dingen beter worden voor consumenten. Dat ze krijgen waar ze recht op hebben. Dus dat kan betekenen dat we ervoor zorgen dat het aanbod in de supermarkt gezonder wordt. Dus dat we ons daarvoor inzetten. Maar ook dat producten eerlijker zijn, dat op allerlei gebieden proberen we het gewoon voor consumenten te verbeteren. We leggen ze uit waar ze recht op hebben met garantie, bijvoorbeeld. Als ze er zelf niet uitkomen, hebben we voorbeeldbrieven. Er zijn heel veel terreinen waarop we actief zijn. En we willen natuurlijk dat consumenten dat zien. Dus daarvoor is het belangrijk om de media te halen. Maar ook om te zorgen dat er dingen veranderen. Op die manier kunnen we natuurlijk ook. Dat horen fabrikanten ook, dat horen politici ook. Publieke opinie. Mobiliseren. En dat is natuurlijk heel belangrijk.

SPEAKER_00 4:18

Jullie hebben een enorme naam bekendheid, dat zeiden we al net. Jullie hebben veel mediacontacten. Gisteravond was je nog bij Tros Radar, hoorde ik. Niet gezien natuurlijk, maar wel gehoord. Hoe gaan jullie daar om met die mediadruk? Hoe werkt dat in de praktijk bij jullie?

SPEAKER_01 4:37

Nou, iedereen heeft zijn eigen onderwerp. Dus wij als woordvoerders weten precies van deze vraag moet jij afhandelen, deze vraag moet jij afhandelen. Het is natuurlijk niet zo dat we elke vraag meteen kunnen beantwoorden. Dat proberen we wel. Heel vaak moeten we wel te raden gaan bij onze experts. We hebben gelukkig heel veel mensen in huis die verstand van zaken hebben. Dus we hebben de belangenbehartigers waarmee we kunnen overleggen over standpunten, we hebben de onderzoekers die we om hulp kunnen vragen. Dus ja, we werken daarin heel nauw samen met collega's. Een deel van het werk is het actief naar buiten brengen van onze eigen acties en campagnes. Of onze onderzoeken als er een nieuwe gids uitkomt. En een deel is natuurlijk ook reactief. Consumenten, die zijn bijna overal bij betrokken. Dus journalisten bellen ons heel vaak om te horen wat wij ergens van vinden.

SPEAKER_00 5:31

Jullie moeten overal iets van vinden.

SPEAKER_01 5:33

Ja, we moeten overal wat van vinden. Dat proberen we. Dat is ook lastig. Dat kan natuurlijk ook lang niet altijd. Want we hebben ook echt wel keuzes gemaakt. Er zijn bepaalde onderwerpgebieden waar we ons in gespecialiseerd hebben, waar we zien daar zijn de grootste fricties. En daar gaan we ons op richten. Dus energie, financiën, privacy, voeding, consumentrechten. Dat zijn onderwerpen waar we ons het meest mee bezighouden. Dus ja, als we daarover gebeld worden, dan proberen we daar altijd een antwoord op te vinden. Maar we worden ook gebeld over onderwerpen waar we de kennis niet voor in huis hebben of die heel ver gezocht zijn, die echt een beetje rauch.

SPEAKER_00 6:14

Nou maak je keuzes, denk ik.

SPEAKER_01 6:15

Ja, dan moeten we gewoon keuzes maken. En soms denken we ook van soms moeten we gewoon inspelen op de actualiteit. Een aantal jaar geleden deden we veel nog op het gebied van reizen. Daar hebben we toen van gezegd, nou, dat doen we niet meer. Daar stoppen we mee. Het meeste was inmiddels goed geregeld, bijvoorbeeld hoe de reizen werden, hoe de prijzen werden gepresenteerd. Maar ja, dan zie je vorig jaar met de coronacrisis, dat er opeens weer heel veel vragen zijn over reizen, van consumenten. Ja, journalisten gaan ons dan natuurlijk ook bellen van hoe zit dat? Waar hebben mensen recht op? Hebben ze recht op geld terug? Wat kunnen ze doen? Hoe zit het met de reisverzekering, de annuleringsverzekering? Ja, en die signalen krijgen wij natuurlijk binnen. Dus dat zetten we dan ook wel intern op de kaart van dit is toch iets waar we nu mee aan de slag moeten. En dan bedenken we.

SPEAKER_00 7:06

Hier hebben consumenten hulp bij nodig.

SPEAKER_01 7:08

Ja, dit is echt wel een ingewikkeld onderwerp. En er zijn bijvoorbeeld heel veel vouchers uitgegeven en dan zie je dat die toch niet op tijd worden uitbetaald. Nou ja, daar proberen we dan hulp in te bieden door heel veel informatie op onze site te zetten.

SPEAKER_00 7:24

Als woordvoerder neem je daarin dan de lead. Jullie hebben de signaalfunctie naar organisatie.

SPEAKER_01 7:29

We hebben duidelijk een signaalfunctie. Dus journalisten bellen ons. En dan zeggen wij van, nou, wij krijgen hier heel veel vragen over. En daar moeten we gewoon antwoord op kunnen geven. Dus dan gaan de experts informatie op onze site zetten. Maar we hebben bijvoorbeeld ook een afdeling, een telefonische afdeling waar klachten binnenkomen. Dus daar horen we dan ook van. Er komen heel veel vragen binnen van consumenten. En dan bedenken we bijvoorbeeld, dat kunnen wij ook doen als woordvoerder, van nou, het is goed om daar nu een meldpunt over te starten. Zodat we kunnen inventariseren wat er nu op dit moment leeft onder consumenten. En wat is nou het grootste probleem nu nog? Dus ja, dat zijn wel dingen waar wij dan ja ook echt het initiatief toe nemen.

SPEAKER_00 8:10

En dan gaat de bal rollen.

SPEAKER_01 8:11

Ja, en dan gaat de bal rollen inderdaad.

SPEAKER_00 8:13

Jullie kiezen er vaak voor om vooral woordvoerders het woord te laten voeren. Dat is bij veel bedrijven toch anders. En dan wordt een directeur naar voren geschoven en begeleid. Waarom kiezen jullie voor deze route, voor de woordvoerdersroute?

SPEAKER_01 8:27

Nou, dat ligt ook een beetje aan welke directeur we hebben. We hadden hiervoor een directeur tot een paar jaar geleden die wilde het heel leuk om woordvoering te doen. Nu hebben we een nieuwe directeur en zij laat het eigenlijk meer aan ons over. Dus wij zitten inmiddels hier allemaal zo lang dat wij ook goed genoeg in alle dossiers zitten om het te kunnen vertellen. En je ziet natuurlijk ook dat in andere organisaties soms experts, of de onderzoekers, of de beïnvloeders naar voren worden geschoven, dat die het verhaal vertellen. Je merkt ook dat journalisten daar vaak wel om vragen. En die zeggen van ja, kan ik de expert spreken. Dat gebeurt steeds meer.

SPEAKER_00 9:12

We zijn een vervelend doorgeefruik tussen de informatie en de verslaggever.

SPEAKER_01 9:16

Ja, en je ziet ook steeds meer dat bijvoorbeeld de onderzoekers benaderd worden via LinkedIn. Van kan ik je even wat vragen stellen voor deze site of voor deze krant. Ja, en dat hebben wij toch liever niet. Bij voorkeur loopt het gewoon via ons. De onderzoekers, die hebben het ten eerste heel druk. Die zitten vaak tegen deadlines aan voor de gids of voor een online publicatie. Dus ja, die hebben daar niet altijd tijd voor. En als ze het wel doen, dan zitten ze vaak zo diep in de materie dat ze veel te uitgebreid vertellen, bijvoorbeeld. Dus het loopt in principe altijd via ons. En natuurlijk hebben wij daar soms de input voor nodig van onze collega's. Nou, gelukkig is die samenwerking altijd heel goed. En soms, als het een vakblad is en het zijn hele specialistische vragen, ja, dan zeggen wij wel eens van we doen het samen met de expert, of de expert doet het alleen. Dus we kijken gewoon per keer wat een goede insteek is.

SPEAKER_00 10:14

Je zeiden het al even: jullie zijn bekend ook van de consumententest. Als je iets groots koopt met een stekker, of misschien zelfs zonder stekker, dan kijk je eerst in de consumentengits of je zoekt naar een consumententest. Belangrijk, want veel mensen baseren hun keuze erop. En als je slecht scoort, heb je echt een probleem, lijkt het. Heb je veel boze woordvoerders aan de lijn van producenten?

SPEAKER_01 10:39

Nou, ik vind het zelf nog wel meevallen. Natuurlijk, als wij een test hebben, dan hangt er best wel eens een boze fabrikanten of een boze woordvoerder aan de telefoon. Maar ja, in principe doen we onze onderzoeken natuurlijk heel gedegen. Vaak is er hoor en wedehoor, dan krijgen de fabrikanten van tevoren hun testresultaten al toegestuurd, kunnen ze er nog op reageren. Maar het verschilt ook een beetje waar het over gaat. Want mijn collega die vooral de financiële onderwerpen doet, die zegt van ja, in die hoek is het wel vaak zo dat de woordwoorders van banken en verzekeraars, als ze er slecht uitkomen, meteen aan de lijn hangen. En meteen zeggen van die resultaten kloppen niet. Maar goed, dat soort vragen spelen wij vaak door naar onze collega's die echt op de inhoud zitten.

SPEAKER_00 11:30

Dat gaat dan over de onderzoeksopzet of over de vraag.

SPEAKER_01 11:33

Het gaat soms over de resultaten, soms over de opzet. Soms willen ze zeggen ze willen het hele onderzoeksrapporten hebben. Nou, dat doen we in principe niet. Of in welk laboratorium is het getest? Dat doen wij ook niet. Wij staan zelf voor onze testresultaten. Dus daar laten we niet een lab woord over voeren. Maar ja, soms wordt er wel gaat het ver. Dan wordt er gedraagd met kort geding of andere juridische stappen. Ja, dat gebeurt wel. Een enkele keer. Meestal komt het gelukkig niet zo ver, maar soms wordt daar wel mee gedraagd. En een enkele keer komt het echt zover. Maar goed, wij hebben dan ook juristen in huis die daarmee aan de slag zijn.

SPEAKER_00 12:11

Wat adviseer je woordvoerders al als ze het niet eens zijn met een test of als ze problemen daarmee hebben?

SPEAKER_01 12:20

Nou, ik zou eerst goed intern bij je eigen organisatie te raden gaan of het wel klopt. Bijvoorbeeld laatst werden we gebeld toen hadden we ook gezegd, ja, dat klopt iets niet. Het ging over voedingsapps die hun privacy niet op orde hadden. Dus die deelden allerlei gegevens. Nou, ze hadden wat adviezen voor die voedings-apps. Hadden we ze ook gemaild en gezegd van nou zo kunnen jullie het verbeteren, hadden we van sommigen geen reactie gekregen. Nou ja, werd er door hun gebeld van ja, hoezo hebben jullie geen reactie gekregen? Het is nooit aan ons voorgelegd. En dan blijkt dat wij het wel degelijk gemaild hebben, maar dat zij bepaalde mailboxen niet lezen. Een persmailbox of wat dan ook. Dus ik zou zeggen, zorg eerst dat je zelf je zaakjes goed op orde hebt voordat je op hoge poten gaat bellen. Maar goed, ja, soms gaat het wel heel ver. Laatst werd ik gebeld door een hadden we een test gedaan naar duurzame vis. We waren bij bijna honderd viswinkels en viskramen waren we geweest om te kijken of ze de informatie over de vis of die op orde was. En dan die informatie heb je weer nodig om te kunnen beoordelen als klant of de vis duurzaam is, het bleek heel slecht te zijn. Bijna geen enkele viszaken had dat op orde. En toen werd ik gebeld door een man doorvragen: van ja, wie bent u dan? Ik ben freelance journalist, ik heb vijfti jaar voor de NOS gewerkt. En die had allerlei eigenlijk hele vreemde vragen over het onderzoek. Dus dat bij mij echt niet de gebruikelijke vragen. Hoeveel subsidie hebben jullie gehad? We hadden een subsidie gehad van LNV. En hoeveel winkels zijn er getest? En ik wil voor vijf uur een lijst met alle winkels waar jullie lang zijn geweest. Nou, ik intern overleg en daar zeiden dat doen we niet. Het AD doet dat ook met de oliebollentest. Ja, maar wij geven geen oordeel op winkelniveau. We geven gewoon een schetsen een al geheel beeld.

SPEAKER_00 14:21

Dus waar zit de pijn eigenlijk?

SPEAKER_01 14:24

Maar hij was en hij werd maar bozer en bozer. En ik heb recht op die lijst. En jullie hebben veel te weinig winkels en zijn jullie gewezen. Ze hebben wel alle informatie op orde. Hij werd bozer en bozer. En ik zei van nou, ze hebben allemaal kaartjes. Ik zeg ja, maar we zeggen ook niet dat ze geen kaartjes hebben. Alleen dat de informatie er ook niet compleet is. Nou, toen werd hij zo woest en toen zei hij, hou je smoel.

SPEAKER_00 14:48

Dat was helemaal geen journalist, denk ik.

SPEAKER_01 14:50

Nou ja, uiteindelijk was wel een freelance journalist. Maar in dit geval had hij gewoon andere belangen. Want ik kreeg later via een krant, die had hij ook benaderd, kreeg ik door dat hij dus de belangen van een vishandel of een visketen en een visrestaur in Katwijk. Dat hij die belangen behartigde. Dus die zat daar niet helemaal zuiver in.

SPEAKER_00 15:11

Een gekke dubbele pet. Jullie voeren ook campagnes, vertelden je? Jullie organiseren daarvoor speciale acties zoals petities en meldpunten om specifieke problemen te melden. Wat is jouw rol als woordvoerder daarbij? Je gaf net al aan, ik initieer dat soms ook zelfs. Of gaat dat ook verder? Dan kan dat verder gaan.

SPEAKER_01 15:32

Nou, we zitten wel vaak al in een beginstadium met iedereen om tafel. Dus het is niet zo dat de campagne leiders van alles bedenken. En dan uiteindelijk zeggen van nou, willen jullie daar eens een mooi verhaal, nieuwsbericht of iets bij bedenken. We denken altijd wel vanuit vanaf het begin mee. Van nou, wat is kansrijk? Wat moet je doen om te zorgen dat het het nieuws gaat halen. En de ene keer kan dat zijn inderdaad, dat het een petitie is. En de andere keer dat we ergens voor de deur gaan staan. En een derde keer gaan we iets aanbieden aan Kamerleden. Dus we kijken wel per keer, daar denken we ook echt wel over mee: van ja, wat is hier nou het meest kansrijk? En dat doen we ook voor de artikelen die in de gids komen. We hebben de consumentengids, digitaal gids, de geldgids en de gezond gids. En voor die onderzoeken proberen we ook al in een vroeg stadium te kijken: van ja, als je als je dit er nog bijtrekt, als je consumenten nog eens vraagt van wat zij ervan vinden, dan heb je toch weer een extra iets extra's om toe te voegen aan je nieuws. Of als je nou de focus iets verlegt in het onderzoek. Sommige onderzoeken denken wij dan echt over mee. Het gaat niet met alles zo hoor. Maar wij kijken dan wel een paar weken voordat er gids verschijnt. Van nou, wat welke onderzoeken vinden wij nieuwswaardig? Welke willen we mee naar buiten? En ja dan gaan we natuurlijk in met de expert in overleg van nou ja, wat is het belangrijkste? Welk standpunt willen we innemen?

SPEAKER_00 17:09

Ik zie soms op een bepaald onderwerp drie partijen bewegen. Dat is de consumentenbond, dat is een consumentenrubriek op televisie. En soms ook een politieke partij die dan Kamervragen gaat stellen. Zijn dat vooropgezette een vooropgezette aanpak? Is dat een plannetje dan geweest?

SPEAKER_01 17:30

Nou, soms wel. Soms steken wij het echt in bij zo'n consumentenrubriek en trekken we samen op. Die benaderen ons ook wel eens van willen jullie samen met ons optrekken. We zitten natuurlijk inderdaad wel op hetzelfde terrein. En tegelijkertijd steken we inderdaad ook dingen in bij Kamerleden. En die vinden het dan soms inderdaad, die stellen dan inderdaad soms Kamervragen over onderzoeken die wij gedaan hebben of onderwerpen die wij op de kaart zetten. Dus ja, we proberen daar wel in samenwerking te zoeken. En te zorgen dat natuurlijk zoveel mogelijk impact heeft.

SPEAKER_00 18:06

Zijn er campagnes of acties die je zijn bijgebleven in de afgelopen tien jaar?

SPEAKER_01 18:10

Ja, er zijn veel dingen die we zijn.

SPEAKER_00 18:12

Dat was echt our finest hour.

SPEAKER_01 18:18

Wat ik zelf een hele leuke actie vond, is de Nutris score actie. Het zal je ook niet onbekend voorkomen als vanuit jouw Alberheen.

SPEAKER_00 18:30

Alberheen is een groot voorstander van Nutri-score. Liever vandaag ingevoerd. Of liever vorige week ingevoerd dan overmorgen.

SPEAKER_01 18:36

Ja, het duurt wel lang inmiddels. Wij zijn eigenlijk al jaren bezig met voedselkeuze logo. Ver voor Nutrice score. Dan had je nogertje vier. Hij had van allerlei verschillende logo's. Vinkje gewoon het vinkje inderdaad.

SPEAKER_00 18:53

Wat het ook ingehaald heeft uiteindelijk.

SPEAKER_01 18:55

Nee, en dat vinkje, daar hebben we ons toen heel erg voor ingezet dat dat was zo onduidelijk, vonden wij. Daar hebben we ook consumenten over bevraagd. Je hebt een blauw vinkje en een groen vinkje. Dus toen hebben we een actie gehad van weg met het vinkje. Nou, dat was succesvol. En toen moest er een nieuw voedselkeuze logo komen. Toen hebben we eerst gekeken van, wat is er binnen Europa? Hoe denken consumenten daarover? En op een gegeven moment hebben wij de keuze gemaakt van nou, de consumentenbond wil Nutri-scoren. En toen gingen we kijken van ja, hoe kunnen we daarmee naar buiten? En toen hebben we ervoor gekozen om een onderzoek te doen van tussendoortjes. Daar de Nutri-score voor uit te rekenen. Nou, dat was op zich leverde dat al hele leuke inzichten op dat er echt grote verschillen zijn tussen die tussendoortjes. Dat je de haver havermoudrepen hebt, wat dan heel gezond klinkt, maar dan eigenlijk helemaal niet zo gezond is. En toen hebben we een schap helemaal ingericht. Voilij als Alfert Heijn is dat natuurlijk heel makkelijk. Maar voor ons.

SPEAKER_00 19:57

Dat doen we dagelijks.

SPEAKER_01 19:58

Ja, precies. Maar voor ons, dat hebben we natuurlijk hier niet zo. Dus een collega die heeft een schap geregeld.

SPEAKER_00 20:04

Hoe ziet het er dan uit?

SPEAKER_01 20:05

En hij heeft al die producten ingekocht, stikkers laten maken met die Nutri-score. En dan zag je heel goed van, nou ja, deze scort een A, deze scort een D. Dus er zit echt wel onderscheid in. En dat hebben we laten weten aan de media. We hebben hier zo'n schap en met dat schap kunnen we het ontzettend goed in beeld brengen. En daar is toen heel veel media op afgekomen. En dat was een hele leuke actie. En ik weet niet of iedereen weet wat Nutris-core is.

SPEAKER_00 20:32

Voedselkeuzelogo. Wat het mogelijk moet maken om een gezondere keuze te maken.

SPEAKER_01 20:37

Precies, en het werkt dan eigenlijk net als een energielabel van A tot E. Een groene A tot een rode E. En op die manier, er wordt van alles in meegenomen: vet, zout, suiker, maar ook vezels, groenten, noten, eiwitten. En zo kom je tot een oordeel.

SPEAKER_00 20:53

En dat is een ingewikkeld systeem. Langzaam zie je dat al heel voorzichtig in supermarkten terugkomen.

SPEAKER_01 21:00

Ja, want Albert Heijn doet het volgens mij op een aantal huismerkproducten.

SPEAKER_00 21:03

En in het zuivelschap.

SPEAKER_01 21:05

En er zijn natuurlijk ook een aantal fabrikanten die er al mee.

SPEAKER_00 21:09

Om te kijken wat er in de live in de praktijk gebeurt.

SPEAKER_01 21:13

Ja, er zijn ook een aantal fabrikanten inderdaad die het al ingevoerd hebben. En als het goed is, moet het dit jaar dus echt definitief ook in Nederland een go krijgen.

SPEAKER_00 21:23

Maar door deze aanpak, door het inzichtelijk te maken, door het te visualiseren, heb je dingen in beweging gekregen, denk ik? In Den Haag.

SPEAKER_01 21:31

Ja, zeker. Je zag dat er heel veel media aandacht voor was. En dat mensen daardoor toch inderdaad gingen denken van nou, dit zou dus een goed alternatief kunnen zijn. En is er echt verder naar gekeken en is het echt toch verder gegaan.

SPEAKER_00 21:48

Een mooi voorbeeld. De consumentenbond is ook een vereniging. En de afgelopen jaren liepen de ledentallen terug. Inmiddels hebben jullie ook andere inkomstenbronnen aangeboord, heb ik gemerkt. Zoals vergelijkers en collectieven. En de licensiering van jullie beste uit de test en beste koopkeurmerk. Maar jullie kwamen er ook mee onder vuur te liggen? Het zou ten koste gaan, hebben mensen gezegd, geschreven, van de onafhankelijkheid van de consumentenbond. Hoe zijn jullie daartoe mee omgegaan? En wat is jouw rol daarbij geweest als woordvoerder?

SPEAKER_01 22:22

Nou, dus alweer, het is al best wel weer lang geleden, was echt toen we ermee starten. En dat zag je toen ook nog niet zoveel. Inmiddels zie je heel veel verenigingen of organisaties die vergelijkers of collectieven hebben. Maar in het begin werden daar best wel kritische vragen over gesteld. Die zijn we ook nooit uit de weg gegaan. We hebben daar altijd zo goed mogelijk antwoord op gegeven en proberen uit te leggen dat dat aan de ene kant bedoeld is om consumenten te helpen, zo'n vergelijkaar of zo'n collectief. Daar hebben consumenten echt wat aan. Bijvoorbeeld met zo'n collectief voor energie kun je echt een lagere prijs bedingen voor een groep consumenten. Of met een vergelijkaar kunnen consumenten zowel op een lage prijs zoeken, maar ook bijvoorbeeld op duurzaamheid of andere dingen die ze belangrijk vinden. Ja, en wij verdienen daaraan. Wij hebben dan als woordvoerders zijn er transparant over geweest. Maar we hebben ook intern op aangedrongen dat we daar ook informatie over op onze site hebben. Dus op onze site is echt terug te vinden van hoeveel verdienen we aan een overstap. En dat wordt dan betaald door die energieleverans.

SPEAKER_00 23:30

Ik denk dat jullie romp zouden moeten zijn naar de pauze. Dat is ook.

SPEAKER_01 23:34

En dat proberen we intern ook altijd mee te geven. Een andere organisatie komt hier misschien mee weg, maar wij niet. We nemen constant andere organisaties, bedrijven, de maat. Dus ja, wij moeten zelf echt het braafste jongetje van de klas zijn. En ik denk dat we dat intern, dat wij daar ook altijd wel op letten. En dat is ook logisch, want wij moeten het verhaal vertellen. Dus ja, je wil natuurlijk wel dat dat een goed verhaal is. Dus daar zijn we wel scherp op.

SPEAKER_00 24:05

Maar ik merk dan weer impliciet in je verhaal, wat je zegt nu, dat jullie ook de bewaker van de reputatie zijn van de consumentenbond daarin.

SPEAKER_01 24:16

Ja, daar doen we in ieder geval wel ons best voor.

SPEAKER_00 24:19

Om te laten zien door die spiegel voor te houden.

SPEAKER_01 24:20

Ja, dus als er dingen bedacht worden, dan zullen wij wel zeggen van, maar dat kan ook zo overkomen. We willen bijvoorbeeld iets gaan doen voor leden. Dan kunnen wij wel zeggen van ja, maar als we dat achter de schermen met een fabrikant of met een bedrijf zeggen van oké, het is goed als je dit doet dat je iets voor elkaar krijgt voor leden, hoe straalt dat dan af op mensen die geen lid zijn, voelen die zich dan achtergesteld. Of is er het risico dat er dan gedacht wordt van hey, de consumentenbond, je kan ook monddoodgemaakt worden omdat je iets voor een groep consumenten geregeld hebt. Want dan kun je niet meer heel makkelijk vervolgens heel kritisch zijn op zo'n bedrijf. Dat soort dingen proberen wij als woordvoerders wel te adresseren. Dus als er dingen bedacht worden, dat wij wel laten zien van ja, er zit ook soms een keerzijde aan. Het klinkt misschien heel als een heel mooi idee, maar het kan ook negatief.

SPEAKER_00 25:24

Wordt dat geaccepteerd intern? Of is dat schoppen tegen schenen?

SPEAKER_01 25:29

Nee, meestal wordt het wel gelukkig geadresseerd.

SPEAKER_00 25:33

Dan ben je weer die kritische woordvoerder die een leuk plan. Ja, soms wel.

SPEAKER_01 25:37

Soms moeten wij echt op de rem trappen. Maar goed, als ik het niet kan verkopen, als ik het niet kan vertellen, dan is het wel een probleem. Dus ik wil ik zeg, we zijn er voor consumenten, maar we moeten wel een zuiver verhaal hebben daarbij.

SPEAKER_00 25:52

Is in de afgelopen tien jaar jouw werk veranderd als bewoordvoerder voor de consumentenboek? Er zijn heel veel dingen gebeurd in de buitenwereld. De media zijn belangrijke mate veranderd en anders gaan opereren. Heeft dat impact op jou gehad?

SPEAKER_01 26:07

Nou, ik vind niet dat het heel erg veranderd is als ik kijk dan. Ik zie wel natuurlijk dat wij veel meer doen met social media. Toen ik hier tien jaar geleden begon, toen hadden we nog niemand op social media en op een gegeven moment één iemand. En nu hebben we er echt een heel aantal collega's die zich daarmee bezighouden, waar vijmee samenwerken en die we echt overal bij betrekken. Maar aan de andere kant, als ik kijk dat we, toen ik tien jaar geleden begon, al elke week een paar rubrieken hebben op de regionale radio. En dat doen we tien jaar later, nog steeds. Elke week. Dus dat soort dingen blijven hetzelfde.

SPEAKER_00 26:47

Voor consumentennieuws bij Broep Westel.

SPEAKER_01 26:50

Ja, bijvoorbeeld bij Flevoland, bij RTW Utrecht, daar vertellen we vaak of wel over een onderzoek uit een van onze gitsen, of we vertellen over een van onze acties of campagnes. En dat is steeds terugkerend iets.

SPEAKER_00 27:04

En daarvoor hebben jullie ook die eigen radiostudio.

SPEAKER_01 27:06

Ja, we hebben een eigen radiostudio, helemaal geluid dicht met zo'n lichtje wat je aan kan doen, zodat iedereen kan zien dat je in gesprek bent. Je ziet natuurlijk wel dat vroeger belde je gewoon. En nu hebben al die radiostations hebben een Lucie-app. Dus dat wordt ook allemaal steeds professioneler? Maar ook bijvoorbeeld qua onderwerpen zijn er ook, ja, waar ik tien jaar geleden mee begon als onderwerp, minder suiker, zout, verzadigd vetinvoeding, daar zijn we nu nog steeds mee bezig. Dus qua inhoud verandert er ook niet zoveel.

SPEAKER_00 27:36

Wanneer lossen we het op? Denk je dat de consumentenbond over tien jaar veranderd is? Welke beweging zie je op dit moment qua veranderingen?

SPEAKER_01 27:50

Nou, ik denk dat we wel wat veranderen. We kijken natuurlijk steeds kritisch naar wat we doen. Afgelopen tijd hebben we bijvoorbeeld ons lidmaatschapsmodel veranderd. Eerst was je gewoon lid van de consumentenbond, en dat is nu wat meer gedifferentieerd. Dus je kunt verschillende manieren kiezen om lid te zijn van de consumentenbond. We kijken natuurlijk ook wel naar hoe we nu doelgroepen kunnen bereiken. Van oud her is onze doelgroep wat ouder. Dus we kijken wel van, hoe kunnen we nou ook? Dat zijn hele trouwe, het is een hele trouwe achterban. Dus die willen we natuurlijk behouden. Maar we kijken ook van hoe kunnen we meer mensen aan ons binden. Maar ik denk dat wat we doen, dat dat voor een groot deel hetzelfde zal blijven. Dus dat onderzoek en die belangenbehartiging, ja, dat zijn natuurlijk twee pijlers, wat wel blijft. En qua onderzoek wordt natuurlijk wel eens gezegd van ja, maar je hebt tegenwoordig reviews. En consumenten kunnen van elkaar wel lezen hoe iets scoort. Maar goed, ja, reviews zijn ook vaak niet zo onafhankelijk of niet zo betrouwbaar. Of de negatieve reviews worden verwijderd.

SPEAKER_00 29:05

Die objectiviteit blijft, daar blijft behoefte aan.

SPEAKER_01 29:08

Ja, en niet alleen de objectiviteit, denk ik, maar ook hoe gedegen we het doen. Dus dat er vaak een laboratoriumonderzoek ergens achter zit. En dat wij echt kunnen zeggen of een product bijvoorbeeld veilig is of dat het gezond is. En dat we daar soms nog verder in gaan dan de officiële norm. Als je bijvoorbeeld naar veiligheid kijkt. Dus ik denk dat we daar echt wel degelijk wat in toe te voegen hebben. En dat dat ook geldt voor belangenbehartiging. Want ja, wij hebben natuurlijk een enorme achterban. Wij kunnen gewoon om tafel met politici, met stakeholders, met fabrikanten. En er wordt ook vaak echt wel naar ons geluisterd. Het heeft impact van wat wij doen. Omdat het vaak ook wel goed onderbouwd is. Omdat we kunnen zeggen dat er heel veel consumenten door gedupeerd zijn. Dus ik denk dat we nog wel even door kunnen.

SPEAKER_00 30:02

Je bent nu tien jaar onderweg bij de consumentenbond als woordvoerder. Als je nou een kleine stap naar achteren doet. En je stapt er toen in omdat je heel aantrekkelijk leek om woordvoerder te zijn. Waar zit de kick van het woordvoer zijn? Wat is dat voor jou?

SPEAKER_01 30:21

Ja, ik denk toch wel dat ik het sowieso heel leuk vind om bij om woordvoerder te zijn bij de consumentenbond.

SPEAKER_00 30:31

We kunnen wel een keer een week van rol voor verwisselen.

SPEAKER_01 30:34

Ik ben wel heel benieuwd. Wat ik wel hoor bijvoorbeeld van collega's die hier zijn weggegaan en bij andere organisaties zijn gaan werken of die van andere organisaties afkomen. Die vertellen wel eens van ja, ik werk bijvoorbeeld bij een zorgverzekeraar en hoeveel moeite ik wel niet moest doen om onze onderwerpen onder de aandacht te brengen van de media. En wat dat betreft hebben wij natuurlijk wel een hele luxe positie. Want we worden continu gebeld, er wordt constant om onze mening gevraagd. Maar aan de andere kant, alles wat we naar buiten brengen, wordt ook vaak goed opgepikt. En dat is natuurlijk ontzettend leuk. Want je hebt echt eer van je werk. En dan is het ook nog vaak zo dat het impact heeft. Dus dat er echt dingen veranderen. Dus wat dat betreft, ja, ik denk altijd niet meer weg. Voor een woordvoerder is dit echt een fantastische plek om te zitten.

SPEAKER_00 31:30

Mooi om te horen. Als je als je naar collega-woordvoerders een tip zou mogen geven, als laatste een moedelijk advies. Een learning van de afgelopen tien jaar waarvan je denkt van nou, dat is goed om te delen.

SPEAKER_01 31:47

Wat ik zelf altijd belangrijk vind als je een interview ingaat, zorg dat je goed voorbereid bent. Dat spreekt voor zich. Maar wat voor mij het beste werkt, is het wel uit te werken, maar dan vervolgens met dat in je achterhoofd wel een spontaan verhaal te houden. Wat voor mij niet werkt, is helemaal een vaste tekst. Ik moet wel eens hier intern een video inspreken met een vaste tekst. Dat probeer ik dan uit mijn hoofd te leren. Dat komt gewoon niet over. Het is niet echt. Terwijl als ik denk van nou, ik zit nu goed in de materie en ik moet een standpunt verkondigen of ik moet iets over een onderzoek vertellen. En het is spontaan, ja dan gaat het een stuk beter. Maar goed, dat is misschien ook een beetje afhankelijk van bij welke organisatie je zit. Want als jij onder vuur ligt of je werkt bij een beursgenoteerd bedrijf. Heb je minder speelruimte. Precies, dan moet je elk woord wikken en wegen. En wij hebben daar wat meer vrijheid in.

SPEAKER_00 32:45

Leuk om te horen. Dankjewel. Voor de ontvangst en voor het gesprek. Erg interessant. Ik kijk uit naar de volgende onderzoeken en de volgende campagnes van de consumentenbond.

SPEAKER_01 33:01

Ik ben heel benieuwd. Albert Heijn wordt er regelmatig in meegenomen, dus je komt ons nog zeker tegen.

SPEAKER_00 33:08

Heel fijn om te horen nu al. Dankjewel. Dit was aflevering 8 van Ond Embargo, de podcast over persvoorlichting in de praktijk. Delen van deze aflevering mag. Wil je onder embargo waarderen of weten, dat kan via Apple Podcast. Inhoudelijk reageer graag via de LinkedIn pagina van Ond Embargo. Over twee weken weer een nieuwe aflevering: dan praat ik met Helma Huizing. Zij is de woordvoerder van de korpchef van de landelijke politie. Dus het wordt een heel ander gesprek, maar minstens zo interessant. Dank voor het luisteren en graag tot de volgende keer.